A comarca do Ribeiro asómase a un cambio de calado. A posible fusión entre Ribadavia e Carballeda de Avia non só reconfiguraría o mapa municipal ourensán, senón que garantiría un salto financeiro significativo. A clave está na cifra: 6.067 habitantes. Un número que, segundo as fontes oficiais, sitúa o novo concello por riba dun limiar crítico para as arcas públicas.
Sumar os 4.895 veciños de Ribadavia aos 1.172 de Carballeda de Avia non é unha simple operación aritmética. É, ante todo, a chave que abre a porta a un réxime de financiamento privilexiado. Superar a barreira dos 5.000 residentes activa, de forma automática, os mecanismos de estímulo recollidos no artigo 13 da Lei de Administración Local de Galicia. Unha norma pensada precisamente para incentivar este tipo de unións voluntarias entre concellos.
Un fondo autonómico e débeda condonada
O certo é que o novo termo municipal non só vería incrementada de forma estable a súa participación anual no Fondo de Cooperación Local. Tamén tería acceso prioritario a un fondo autonómico especial, deseñado exclusivamente para fusións de municipios. Non é menor o detalle: a mesma lei abre a posibilidade de que a Xunta condone as débedas vixentes que ambos os dous concellos arrastren. Demasiado tempo lastrando as contas locais. Agora, unha xanela de alivio.
A unión, ademais, reduciría drasticamente a estrutura política. Onde hoxe hai dous equipos de goberno, dous plenos e dúas relacións institucionais separadas, mañá podería haber unha soa administración. Menos cargos, menos duplicidades, máis eficiencia. A cifra fala por si soa: de dous alcaldes e dúas corporacións a unha única entidade local.
O pulo demográfico que precisaba o Ribeiro
Cómpre lembrar que o Ribeiro non atravesa o seu mellor momento demográfico. A perda de poboación é unha constante que afecta a maioría dos concellos do interior de Ourense. Nese contexto, a fusión entre Ribadavia e Carballeda de Avia non é só unha cuestión de eficiencia administrativa. É, tamén, un intento de gañar masa crítica para afrontar os retos do futuro. Un padrón unificado de máis de seis mil habitantes permite negociar desde outra posición, captar investimentos e manter servizos que, doutro xeito, estarían na corda frouxa.
A operación, non obstante, non é automática. Require un proceso administrativo e, sobre todo, da vontade política e cidadá de ambos os dous municipios. Pero os números empurran. E a lei, tamén. O artigo 13 da Lei de Administración Local de Galicia converteuse no mellor aliado destas iniciativas. Un estímulo que a Xunta quixo reforzar para que as fusións non queden en papel mollado.
Un precedente na comarca
Non é a primeira vez que se fala de fusións no Ribeiro. Nos últimos anos, outros concellos valoraron a posibilidade, aínda que sen chegar a materializala. A diferenza agora é que o marco legal ofrece garantías económicas concretas. E a crise demográfica non dá tregua. A unión entre Ribadavia e Carballeda de Avia podería servir, ademais, como modelo para outras alianzas na provincia. Ourense ten decenas de municipios por baixo dos 5.000 habitantes. Moitos deles, con dificultades crecentes para prestar servizos básicos.
A fusión, de consumarse, non só cambiaría o mapa político. Tamén alteraría a percepción dunha comarca que precisa reinventarse. Aí está a clave: non se trata só de sumar veciños, senón de sumar oportunidades. De deixar atrás a lóxica do concello pequeno e abrazar unha visión de conxunto. O Ribeiro, coa súa historia e o seu potencial vitivinícola, merece un pulo. A unión de Ribadavia e Carballeda de Avia pode ser ese primeiro paso.
Queda por ver se a vontade política e cidadá acompañará o proceso. Pero os datos son teimosos: seis mil habitantes abren un horizonte de fin.
