Santiago pecha 2025 con 8.751 sociedades activas, o que supón un descenso de 660 empresas respecto a 2018 segundo a actualización do Directorio Central de Empresas do Instituto Nacional de Estatística. A caída non é uniforme: o sector de Comercio, transporte e hostalería soporta o golpe máis duro, cunha perda neta de 486 establecementos, un goteo de peches que se fixo visible no Ensanche e nas rúas comerciais do centro histórico.
Os números e os peches que doen na cidade
O desglose sectorial revela cambios que non son inocuos para a vida urbana. Comercio, transporte e hostalería pasan de 3.154 empresas en 2018 a 2.668 en 2025. Actividades profesionais e técnicas caen de 2.038 a 1.865 —unha merma de 173 sociedades—, mentres que Industria reducíase en 98 empresas (405 fronte a 307) e Construción en 230 (901 fronte a 671). Só a categoría de Educación, sanidade e servizos sociais amosa un avance, aínda que leve: de 1.021 a 1.040 compañías.
A perda de micro e pequenas empresas ten consecuencias visibles: escaparates que baixan a persiana nas rúas céntricas, locales baleiros que tardan en recolocarse e un tecido comercial máis vulnerable a cambios estacionais. Na última semana de decembro pecharon de forma definitiva comercios ben coñecidos do Ensanche —entre eles Mimolett, na rúa Xeneral Pardiñas, e Olivares Shoes & Bags, na República do Salvador—, hitos que os veciños interpretan como síntomas dunha tendencia que se acelera.
O comportamento global sitúa a Santiago como a terceira cidade galega por número de sociedades, por detrás de Vigo (21.112) e A Coruña (19.100), e lixeiramente por diante de Ourense (8.096) e Lugo (7.635). A pesar deste ranking, a dinámica interna de perda de empresas plantea dúbidas sobre a capacidade da capital para manter o seu tecido produtivo máis pequeno e local.
Por que se pechan empresas: factores estruturais e coyunturais
Detrás dos números hai causas diversas e, en parte, coñecidas. Comerciantes do Ensanche e representantes de asociacións apuntan á combinación do aumento do custo da vida, presión dos aluguéis comerciais, o avance do comercio electrónico e a competencia de grandes operadores como factores que erosionan a rendibilidade do pequeno comercio. A liberalización das rebajas ao longo do ano, segundo representantes do sector, acabou por ser un «castigo» para aqueles que basan o seu negocio en marxes axustados.
Desde Raigame, a asociación de veciños do Ensanche, o presidente Xosé Manuel Durán advertira xa a comezos de xaneiro que o ocurrido nos últimos meses —peche de máis de cen comercios en 17 meses segundo a Unión de Profesionais, Traballadoras e Traballadores Autónomos (UPTA)— debuxa «unha tendencia moi preocupante» con consecuencias para toda a cidade: perda de emprego, menos vida no barrio e o risco de que se modifique a fisonomía comercial do centro.
«Hai uns meses o presidente da UPTA alertaba moi seriamente das consecuencias do peche de máis de 100 comercios nos últimos 17 meses en Santiago de Compostela… é unha tendencia moi preocupante», dixo Xosé Manuel Durán.
Comerciantes con décadas na cidade queixanse do aumento dos custos enerxéticos, das taxas e da fiscalidade que, xunto co encarecemento do financiamento ata hai pouco e a incertitude da demanda turística en momentos puntuais, reduciron os períodos de equilibrio necesarios para consolidar negocios. Comercio Punto Compostela, que agrupa a establecementos do centro, subliña ademais o crecente «carestía da vida» como obstáculo para o consumo local; a percepción de que comprar é cada vez máis caro está trasladando decisións de compra ao on‑line ou a superficies con prezos máis competitivos.
Antecedentes recentes e comparativa rexional
A perda de tecido empresarial en Santiago non xorde da nada. A cidade viviu nos últimos anos tensións derivadas da vivenda turística, a reconfiguración do espazo público e a evolución do turismo do Camiño que, aínda que aporta visitantes e consumo, tamén concentra a actividade en zonas concretas e temporadas limitadas. É habitual escoitar a hosteleros queixándose dunha estacionalidade que reduce o rendemento das súas inversiones e a comerciantes que ven como o fluxo de clientes cambia o seu patrón tradicional.
Comparada con outras capitais galegas, Santiago mantén unha posición importante en termos absolutos, pero a evolución interanual deixa ver que outras cidades souberon atraer ou manter empresas en maior medida. A redución en sectores como a industria e a construción, historicamente vinculados á creación de emprego estable, engade unha capa de preocupación: menos empresas nese ámbitos implican menos contratos de longa duración e menos oportunidades para empregos técnicos locais.
O perfil da cidade —capital administrativa e núcleo turístico— condiciona ademais as respostas posibles. Mentres algúns sectores amosan capacidade de adaptación, outros dependen de medidas de carácter local e autonómico para sostener a actividade: políticas de aluguéis comerciais, promoción do consumo de proximidade, estímulos fiscais temporais ou programas de apoio á dixitalización do comercio de barrio.
Repercusións e pasos a seguir
Para os próximos meses, a pregunta é se Santiago logrará frear a hemorraxia. As asociacións vecinais e comerciais reclaman medidas concretas e urxentes: moratorias en determinados impostos municipais, axudas para a modernización dixital de pymes, campañas de impulso ao comercio local e unha regulación máis protectora sobre prácticas comerciais que perxudican ao pequeno empresario. A falta dunha resposta oficial contundente por parte do Concello, o diagnóstico do sector é claro: sen intervención ou sen un cambio sensible na demanda, a tendencia podería prolongarse.
Máis aló das políticas públicas, a resiliencia do tecido produtivo dependerá tamén da capacidade de adaptación dos propios negocios —novos formatos, alianzas, dixitalización— e da mobilización cidadá a favor do consumo de proximidade. A perda de 660 empresas en oito anos non só é unha cifra administrativa; é, para moitos barrios, a diferenza entre unha rúa viva ou unha avenida con locais pechados. En Santiago, onde a vida urbana mestúrase con peregrinacións e administración, atopar un equilibrio que sostña ao comercio local será determinante para o panorama económico e social da cidade nos anos venideros.
Podería interesarche:
- Interior compostelano encara a oleada polo eclipse total do 12 de ago
- Galicia en primeira liña: eclipse solar 12/8 e 143 concellos
Fonte: El Correo Gallego.
