Tribunais galegos desbordados ante a reorganización xudicial

A recente entrada en vigor da nova lei de Xustiza sementou unha notable confusión nos tribunais galegos. Xuíces, fiscais, persoal administrativo e avogados atópanse en plena adaptación a unha reformulación de competencias e estruturas que, lonxe de clarificar, está a xerar dúbidas e atrasos na xestión dos procedementos. Mentres a cidadanía agarda respostas, as sedes xudiciais da comunidade intentan encaixar o golpe dun cambio legal que, polo de agora, semella traer máis preguntas ca solucións.

Os xulgados, en terreo movido

Quen se achegue estes días á sede xudicial da rúa Lalín, no corazón de Ourense, notará decontado un ambiente tenso. O trasfega habitual de togas e expedientes vese agora trastocado pola inseguridade sobre que órgano é o competente para cada asunto. Un funcionario con máis de dúas décadas no posto resúmeo así: «Non sabemos se o que hoxe entra por rexistro acabará nas mans dos mesmos xuíces ou se o enviarán a outro partido». Demasiado tempo investido en pescudas internas, no canto de resolver os litixios dos veciños.

A reforma, que busca modernizar a organización xudicial para adaptala ás necesidades actuais, supuxo a redistribución de funcións entre os diferentes xulgados e tribunais. Porén, a falta de instrucións claras provocou que, nas primeiras semanas, se multiplicasen as consultas entre órganos, os expedientes se despracen dun despacho a outro e as vistas se atrasen por simple indefinición competencial.

Fontes xudiciais admiten que o software de xestión aínda non reflicte os cambios, o que obriga a realizar trámites manuais e a improvisar solucións de urxencia. A Xunta xa recibiu queixas formais por parte de varios decanatos, segundo confirman traballadores do sector. Ninguén ignora que o colapso dos xulgados galegos é un problema de fondo que vén de lonxe, pero a nova normativa semella agudizalo.

Avogados e procuradores, os primeiros afectados

Na comarca do Morrazo, varios letrados relatan situacións case surrealistas: demandas que volven ao remitente, recursos que ninguén quere tramitar e clientes que preguntan por unha cita que non chega. Un responsable do sector resume o sentir xeral: «Cambiáronnos as regras sen manual de instrucións». O desconcerto non distingue entre grandes despachos e avogados de oficio, pero o prexuízo á cidadanía é igual de palpable.

Os procuradores, pola súa banda, detectaron duplicidades na tramitación e dúbidas sobre prazos que, nalgúns casos, poden supoñer a inadmisión de recursos. O certo é que a inseguridade xurídica vai en aumento e a sensación de parálise nótase nos corredores dos edificios xudiciais de Vigo e Lugo.

Poucas veces unha reforma legal xerara tal unanimidade na súa recepción: nin xuíces nin avogados nin persoal administrativo semellan satisfeitos. A cifra de procedementos pendentes, xa elevada antes da entrada en vigor da lei, ameaza con dispararse se non se aclaran axiña as directrices.

A administración recoñece a falta de adaptación

Non é menor o dato de que a propia administración de Xustiza galega admitiu, en comunicacións internas, que a implantación da reforma foi precipitada. O atraso na actualización dos sistemas informáticos e a ausencia de formación previa deixaron aos profesionais nunha especie de limbo operativo. Mentres, as asociacións de maxistrados reclaman instrucións claras e protocolos de actuación que permitan recuperar a normalidade procesual.