Os pasillos dos tribunais galegos enchéronse de incertitude despois da aprobación da nova lei de reorganización xudicial. Xustices, funcionarios e avogados recoñecen que o escenario é de confusión, con dúbidas sobre competencias, reparto de causas e funcionamento diario. A reforma, que entrou en vigor hai pouco máis dunha semana, pillou a moitos con o pé cambiado.
O desconcerto non se limita ás grandes cidades. En comarcas como O Morrazo ou a Terra Chá, os cambios están xerando inquietude entre os que dependen destes servizos, dende litigantes ata corpos de seguridade. A nova estrutura, lonxe de aclarar o panorama, abriu un período de axustes e preguntas sen resposta clara. E a sensación, en moitos despachos, é que o proceso pode ser longo.
Un cambio de calado, pero con escasa pedagogía
A nova lei, promovida dende o Ministerio de Xustiza e implementada nas comunidades autónomas, ten como obxectivo modernizar o sistema xudicial. Entre as súas principais medidas está a redistribución de competencias entre xulgados e a reagrupación de sedes. Con todo, a cascada de ordes e circulares resultou, en moitos casos, insuficiente para explicar en que se traduce o cambio no día a día.
Na Rúa do Xulgado de Pontevedra, empregados públicos admiten que as instrucións chegan a cuentagotas e a miúdo sen marxe para prepararse. «Cada semana parece que hai unha normativa nova», comenta un funcionario xudicial. As consecuencias son visibles: atrasos na asignación de expedientes, dúbidas sobre a que sede corresponde unha vista, confusión entre os propios letrados.
Convén lembrar que o sistema xudicial galego arrastra, dende hai anos, problemas de saturación. Calquera alteración de calado, se non vai acompañada de recursos e formación, pode agravar unha situación xa delicada. Alí está a clave da inquietude que percorre os xulgados.
Impacto na cidadanía e nos profesionais
Quen necesita acudir aos tribunais en municipios como Sarria ou Carballo atopase, desde a entrada en vigor da lei, con dificultades engadidas. Non é raro que cidadáns teñan que desprazarse a outra localidade porque o seu caso cambiou de sede. Para os que residen en zonas rurais, isto supón máis tempo e gastos.
Non é menor o dato dos avogados e procuradores, que denuncian a falta dun calendario claro para a implantación total da reforma. «A incertitude é a peor compañeira no noso traballo», recoñece un responsable do sector. O Colexio de Avogados de A Coruña recibiu consultas diarias sobre o funcionamento dos novos órganos, evidencia de que a información non chega a todos os afectados.
Algunhas vistas tiveron que reprogramarse por dúbidas sobre a competencia territorial. Tamén se deu situacións nas que un mesmo caso pasou por mans de dous xuízos distintos en menos dunha semana. Demasiado caos para un servizo que debe ser sinónimo de seguridade xurídica.
Antecedentes e resistencia internas
Poucas veces unha reforma xudicial xerou tanto debate interno en Galicia. A comunidade, cun mapa xudicial moi atomizado, xa viviu hai unha década unha tentativa de reagrupación de partidos xudiciais que encallou ante a presión de magistrados e alcaldes. Agora, a diferenza é que a lei ten rango nacional e aplícase de maneira uniforme, pero a resistencia persiste.
Fontes xudiciais consultadas señalan que a falta de diálogo previo alimentou o malestar. Os sindicatos de funcionarios reclaman formación específica e reforzo de plantillas ante o aumento de trámites derivados do cambio. Mentres, asociacións de xuíces poñen o acento no risco de perda de cercanía co cidadán, especialmente en provincias como Lugo e Ourense.
Basta con mirar os datos do Consello Xeral do Poder Xudicial para comprender o alcance.
