Ana Teijeira, neurofisiológa clínica e coordinadora dos actos en España con motivo do Día Mundial do Sono, advertiu nunha rolda de prensa este xoves en España que dormir ben é clave para a saúde física e mental e favorece a lonxevidade. A comparecencia, organizada pola Sociedad Española de Sueño e pola Sociedad Española de Neumología y Cirugía Torácica, celebrouse un día antes da efeméride nacional que ten por lema «Dormir ben, vivir mellor». A experta subliñou que tanto a cantidade como a calidade do sono determinan múltiples funcións biolóxicas e o pronóstico vital.
Teijeira explicou que o sono intervén na maduración cerebral, na consolidación da memoria, no rendemento cognitivo e na regulación emocional, ademais de participar na reparación celular, no metabolismo, na saúde cardiovascular e no sistema inmune. Estas vinculacións entre descanso e procesos fisiolóxicos sosteñen, segundo a experta, a relación directa entre dormir correctamente e unha maior esperanza de vida. A advertencia pretende mobilizar á poboación cara hábitos que preserven o sono nocturno fronte ás obrigacións e distraccións modernas.
Diante da pregunta de como saber se se dorme ben, a neurofisiológa detallou que un sono de calidade debe estar sincronizado cos ritmos circadianos, proporcionar un número de horas suficiente segundo a idade e ofrecer fases de sono profundo sen despertares frecuentes. A cantidade requirida non é a mesma ao longo da vida: a infancia esixe máis tempo de descanso que a idade adulta e a vellez. Ademais, a continuidade do sono e a proporcionalidade entre as súas fases son tan relevantes como a duración total.
Teijeira alertou sobre a chamada «cronodisrupción», que se produce cando os horarios e estilos de vida rompen os ritmos naturais do organismo. Xornadas laborais longas que se prolongan na casa, emisións televisivas en horarios moi tardíos ou ceas aprazadas en familia son exemplos habituais que levan a sacrificar horas de sono. A especialista citou estudos que amosan unha redución media de máis de dúas horas de sono respecto aos comezos do século XX, un retroceso que ten impacto sobre a saúde da poboación.
Os datos epidemiolóxicos expostos na rolda de prensa revelan que arredor do 30 % dos españoles se espertan habitualmente coa sensación de non ter descansado o suficiente. Un de cada cinco habitantes padece algún trastorno do sono, e a prevalencia do insomnio crónico triplicouse en dúas décadas, afectando xa ao 14 % da poboación. Estas cifras, segundo os especialistas, trasenden o ámbito individual e supoñen un problema de saúde pública polas súas repercusións sociais e económicas.
O déficit de sono tradúcese en dificultades de concentración, menor rendemento laboral e académico, maior risco de accidentes de tráfico e laborais, e alteracións do estado de ánimo que favorecen a depresión e a ansiedade. Tamén se relaciona con cambios hormonais negativos, un peor control metabólico, e un incremento do risco de enfermidades cardiovasculares e infecciosas pola alteración da resposta inmune. Os expertos advertiron ademais de evidencias que vinculan a falta de sono con un maior risco de determinados cancros.
Un dos trastornos máis comúns é a apneia do sono, que afecta aproximadamente a unha cuarta parte da poboación adulta e cuxa prevalencia medra coa idade. O neumólogo Eusebi Chiner, en representación de SEPAR, describiu a apneia como episodios repetidos de interrupción da respiración nocturna que, se non se detectan e tratan a tempo, poden acortar a expectativa de vida en varios anos; na presentación citouse a estimación de que esta afección chega a restar uns oito anos de vida. Chiner fixo fincapé na necesidade de campañas de diagnóstico precoz e intervención.
Para reducir o impacto destes problemas, os especialistas recomendaron medidas sinxelas pero efectivas: manter horarios regulares de sono, respectar a exposición á luz natural, evitar ceas tardías e limitar o uso de pantallas antes de deitarse. Tamén instaron á poboación a consultar con profesionais ante síntomas de insomnio persistente ou sospeita de apneia, xa que o tratamento oportuno mellora a calidade de vida e podería incrementar a lonxevidade. A mensaxe do Día Mundial do Sono —»Dormir ben, vivir mellor»— serviu de peche para reclamar maior atención pública sobre un hábito esencial para a saúde.
