Unha xubilación silenciosa pecha o debate sobre a titulación do mando de bombeiros

Que acontece cando a pregunta incómoda desaparece da mesa sen recibir resposta? Iso é, a grandes rasgos, o que ocorreu no parque de bombeiros de Vigo: quen ocupaba a xefatura operativa durante a última década xubilouse, e coa súa saída desvaneceuse tamén a posibilidade de aclarar un asunto que salpicou a concellería de seguridade.

O antigo responsable do servizo —ao que nos referiremos sen identificalo, conforme á nosa práctica editorial— deixou o cargo o pasado 31 de agosto. A súa marcha produciuse tras un período de baixa laboral que coincidiu temporalmente coa tramitación dunha investigación interna municipal sobre as súas credenciais profesionais.

O trasfondo: un informe que apuntaba a credenciais dudosas

A orixe do conflito remóntase á designación do mando en 2016, dous anos despois de que o servizo recibise a máxima distinción municipal. Entón ninguén pareceu examinar con detalle os requisitos académicos exixidos para o posto. Anos máis tarde, un documento interno puxo sobre a mesa unha acusación de gravidade considerábel: que o acceso á xefatura produciríase presentando unha titulación que non reunía as condicións legais, sen que os servizos municipais detectasen a anomalía no seu momento.

Caberá preguntarse por que un Concello coas competencias e os recursos técnicos de Vigo non verificou eses documentos antes de formalizar un nomeamento de semellante responsabilidade. Non é un detalle menor: a xefatura operativa implica dirixir un servizo de emerxencias crítico, con decisións que poden afectar directamente á seguridade de centos de miles de persoas.

Unha investigación que morre co causante

O punto máis delicado do asunto non é xa a presunta irregularidade inicial, senón o seu desenlace. Coa xubilación, os trámites internos carecen de obxecto práctico: non hai posto do que suspender, nin resolución disciplinaria que ditar sobre un empregado que xa non forma parte da plantilla. O resultado é que a cidadanía queda sen saber se quen dirixiu as emerxencias viguesas durante dez anos dispuña efectivamente da formación exixida.

Este patrón non é descoñecido na administración local española. Cando unha investigación interna depende de que o investigado siga sendo funcionario ou empregado público, a renuncia, a xubilación ou a excedencia funcionan ás veces como válvulas de escape que extinguen o expediente sen pronunciamento sobre o fondo. O principio de responsabilidade disciplinaria eródese, e con el a confianza nos mecanismos de control interno.

As preguntas que seguirán abertas

Queda por saber se a administración viguesa ofrecerá algunha explicación pública sobre o veredicto dos seus servizos de inspección, se habrá consecuencias para quen validaron a documentación na súa día, ou se o asunto transcenderá ao ámbito xudicial por algunha outra vía. De momento, nada indica que exista vontade de reabrir o expediente.

A lección que debería extraerse transcende este caso concreto. Os procesos de selección e provisión de postos de responsabilidade en servizos de emerxencias esixen verificación rigorosa de méritos antes do nomeamento, non anos despois, cando a corrección do erro resulta practicamente imposíbel. Un control que falla na orixe e que tampouco funciona con posterioridade deixa a administración sen ferramentas para responder ante os cidadáns.