A veciña de Moaña María Nieves Pena puido volver entrar na súa casa do barrio de O Real o pasado 14 de marzo de 2026, despois de que a parella que a ocupaba de xeito irregular abandonase a vivenda tras permanecer nela durante mes e medio. O desaloxo produciuse de forma voluntaria e, segundo relata a propietaria, os ocupantes aceptaron marchar a cambio de alimentos e de 50 euros. A muller recuperou as chaves e comprobou o estado da vivenda, que define como gravemente deteriorada.
Durante as semanas nas que a casa estivo ocupada, María quedara sen acceso ao seu domicilio e, segundo conta, viviu coa incerteza de non poder esixir a súa restitución por vía rápida. A saída dos ocupantes —que, segundo a propietaria, non precisou intervención policial para consumarse— chegou tras un acordo extraxudicial que incluíu un pequeno pago e provisións. Os veciños do contorno seguían con atención a situación e, en varios casos, mediaron ou facilitaron o contacto para que a propietaria recuperase as súas pertenzas.
Ao entrar na vivenda, a propietaria achou danos materiais e sucidade acumulada. Explica que hai restos orgánicos, cristalería rota e enseres desperdigados por varias estancias, o que obriga a extremar as precaucións sanitarias á hora de limpar. María asegura que o ambiente é insalubre e que necesitará apoio para desinfectar e restaurar a vivenda antes de poder volver a residir nela con seguridade.
A ocupación, que se prolongou durante aproximadamente seis semanas, deixou tamén perdas persoais: roupa, documentación e enseres domésticos que, segundo a afectada, non se atopaban en condicións de recuperar. A propietaria relata que, ao negociar a saída dos ocupantes, priorizou recuperar o control do inmoble e evitar confrontacións, pese a sentirse obrigada a entregar unha pequena suma para lograr que abandonasen o lugar. Ese escenario remite á dificultade que afrontan moitos propietarios para recuperar as súas vivendas sen longos procesos xudiciais.
En Galicia e noutras comunidades, os casos de ocupación alimentaron debates sobre a seguridade xurídica dos propietarios e a necesidade de procedementos máis áxiles. Propietarios consultados en situacións similares denuncian que a vía administrativa e a penal a miúdo resultan lentas, polo que algúns optan por solucións negociadas, como a que relatou María en Moaña. Avogados especializados sinalan que cada caso ten matices legais distintos, segundo o tipo de ocupación e a concurrencia de delitos como o allanamento.
Para María, o impacto é tanto material como emocional: ademais da desorde e os desperfectos, a experiencia lle provocou intranquilidade e desconfianza cara as persoas que habitan no seu barrio. Afirma que agora necesita apoio para a limpeza, a retirada de escombros e a avaliación dos danos, así como asesoramento para valorar posibles accións legais. Familiares e veciños comezaron a colaborar nas primeiras labores de desescombro e a recoller imaxes do estado do inmoble como proba do deterioro.
A muller explica que denunciará formalmente os feitos e que gardará toda a documentación relativa á ocupación e á pequena transacción que se produciu para lograr a saída dos ocupantes. Tamén solicitará a intervención dos servizos municipais no que concirne á salubridade e xestión de residuos, e confía en que a experiencia sirva de aviso para outros propietarios da zona. Por agora, a súa prioridade é garantir a seguridade do fogar e recuperar aquilo que aínda poida salvarse.
Mentres tanto, no barrio de O Real permanece o malestar polo suceso e a inquietude ante posibles repeticións de ocupacións. María, tras a dramática comprobación do estado da súa vivenda, prepárase para as tarefas de restauración e para afrontar, se fose necesario, os prazos da vía xudicial. O seu caso suma unha nova voz ao debate público sobre a protección da propiedade e as respostas sociais e administrativas fronte á ocupación de vivendas.
