Irán volveu mostrar a súa capacidade para restrinxir, parcialmente, o tránsito polo estreito de Ormuz, paso clave polo que circula arredor do 20% do petróleo mundial, tras unha serie de ataques e maniobras nas últimas semanas. Washington, baixo a administración de Donald Trump, pediulle apoio internacional para forzar a reapertura, pero varias potencias rexeitaron intervir. A xeografía estreita, as tácticas de baixo custo de Teerán e o medo a unha reacción do mercado complican unha resposta militar directa. O resultado é un bloqueo selectivo que deixa pasar aos aliados e impón riscos a terceiros.
Nas dúas últimas semanas, Irán disparou contra polo menos 16 embarcacións no estreito e no golfo Pérsico, segundo fontes internacionais. Aínda que permite o paso dos seus propios petroleiros e daqueles de países afíns —como China, India, Paquistán e Rusia—, o resto dos buques navegan baixo o seu propio risco. Eses ataques tensionaron os mercados e reabriron o debate sobre a seguridade marítima nunha das rutas máis vulnerables do planeta.
Estados Unidos sostén que busca garantir a liberdade de navegación e presiona a aliados e á OTAN para organizar unha resposta colectiva. Con todo, gobernos como o do Reino Unido, Francia, Alemaña, Xapón, Corea do Sur e mesmo España declinaron implicarse nunha operación de forza para abrir o paso. Esa falta de unanimidade reduce as opcións para impor un corredor seguro mediante acción naval.
Como pode Irán controlar Ormuz con medios limitados
Aínda que a flota iraniana sufrira importantes danos polos bombardeos de Estados Unidos e Israel nas últimas semanas, Teerán dispón de medios económicos e asimétricos suficientes para causar estragos. Drones marítimos, lanchas rápidas, minas e avións non tripulados tipo kamikaze como o Shahed-136 son armas de baixo custo pero de elevadas consecuencias nun paso angosto.
Un só ataque eficaz ou o impacto accidental dun dron poden obrigar a pechar temporalmente tramos do estreito e paralizar o tránsito. A estreiteza do canal —onde os barcos circulan próximos entre si— aumenta a eficacia destas tácticas e multiplica o risco de incidentes en cadea. Ademais, o control informativo e a capacidade de elección selectiva de Teerán permítenlle exercer presión sen necesidade de manter unha gran flota convencional.
«Se a guerra se prolonga durante semanas, deberán deseñar algún tipo de sistema que permita a escolta e o tránsito dos petroleiros»,
A frase anterior procede da análise do editor Kevin Rowlands na revista RUSI, que apunta á necesidade de medidas de protección se a crise se alonga. A proposta debuxa escoltas navais e corredores seguros, pero a súa implementación enfróntase a obstáculos prácticos e políticos importantes.
Limitacións e reticencias internacionais
Operar para abrir Ormuz pola forza implicaría despregar buques de combate, escoltas e medios aéreos suficientes para neutralizar ameazas asimétricas e garantir o tránsito continuo. Iso exixe recursos considerables e exposición a ataques con alto risco de escalada. Para moitos países, o custo político e material supera os beneficios inmediatos.
Ademais, intervir podería arrastrar o conflito a zonas continentais ou implicar represalias contra buques ou instalacións de terceiros países. A comunidade internacional teme que unha intervención militar directa derive nunha guerra aberta con consecuencias imprevisibles para a economía global e a seguridade rexional.
No plano económico, a incerteza provocou xa tensións nos mercados enerxéticos. Aínda que por agora non se produciu un peche total, a percepción de vulnerabilidade aumenta a prima de risco e pode encarecer o cru se a situación se mantén ou empeora.
Por outra parte, países con
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.