Ministerio de Transportes deu un paso que moitos consideraban inevitable e chegado con retraso: a aprobación do primeiro tramo da autoestrada A-76, que debe unir Ponferrada con Ourense pasando por Monforte. O proxecto aprobado en maio de 2026 contempla a execución dun tramo na provincia de León —entre Villamartín de la Abadía e puntos aínda por detallar— cun orzamento estimado de 133,5 millóns de euros, aínda que non hai data oficial de inicio das obras. Para as comarcas afectadas, que levan reclamando a obra desde principios de século, a noticia é ao mesmo tempo alivio e motivo de prudencia: trátase do primeiro xesto real tras anos de anuncios sen materialización.
Un anuncio largamente esperado e poucas certezas
A historia da A-76 é a dunha promesa que se foi enquistando. Os primeiros estudos informativos redactáronse entre 2005 e 2010; entón, responsables políticos de Madrid e representantes locais falaban dunha autoestrada «clave» e «fundamental para o desenvolvemento do interior galego». Con todo, aquelas intencións nunca se traduciron en movemento de terra. A crise económica de 2010 e os recortes posteriores deixaron os expedientes nun caixón e a autoestrada desapareceu dos orzamentos.
A reactivación chegou a tropezos. Coa recuperación económica actualizáronse documentos e revisáronse trazados entre 2015 e 2020, e nos anos seguintes retomáronse trámites administrativos sen resultados palpables. Foi en 2025 cando a presión social se fixo máis visible: asociacións empresariais, transportistas e plataformas cidadás elevaron o ton e os medios comezaron a recoller con persistencia o clamor das comarcas. Aínda así, a decisión de maio de 2026 só afecta un tramo leonés; o resto do corredor continúa en estudo ou pendente de actualización técnica e ambiental.
No terreo, a espera deixou pegada. A actual N-120, que serpentea pola Ribeira Sacra e salva viadutos como o de A Labrada, soporta un tráfico pesado crecente. Condutores e empresarios lembran tramos con firme deteriorado e puntos negros que rexistran accidentes recorrentes. «Levamos anos vendo como as promesas non pasan dos papeis», resume en voz baixa un transportista de O Barco de Valdeorras.
«Sen unha data de inicio concreta, isto é unha luz na distancia. Fai falta compromiso político e un calendario real», dixo un empresario do sector da lousa.
Antecedentes: dos planos á burocracia
Cómpre lembrar que a A-76 foi incluída nos plans estatais como unha vía destinada a vertebrar o interior noroccidental, conectar dúas provincias periféricas e dar saída eficiente ao interior galego cara á Meseta. En 2008 xa se vían planos sobre a mesa; alcaldes como Severino Rodríguez, entón rexedor de Monforte, e representantes empresariais revisaban trazados coa esperanza de que a infraestrutura atraera investimento e frearía a despoboación.
A concatenación de crises económicas, cambios de Goberno e a propia complexidade técnica dun trazado que atravesa un territorio de orografía complicada explican en parte o atraso. A iso engádense procedementos ambientais, expropiacións e a competencia entre prioridades nos sucesivos ministerios. A percepción de agravio é especialmente forte en Galicia: mentres se lembran outras grandes obras acometidas con maior celeridade, a A-76 converteuse nun símbolo das inversións que nunca chegaron.
En paralelo, a reivindicación social non foi homogénea: se para o sector da lousa ou a industria auxiliar a autoestrada supón loxística e competitividade, para concellos e plataformas rurais representa a esperanza de romper o illamento de comarcas como a Ribeira Sacra. O Partido Nacionalista Galego
