Manzaneda, marcada pola corta tras o lume: paisaxe irrecoñecible

As ladeiras de Manzaneda mudaron de rostro. Tras os incendios, a tala masiva de árbores calcinadas transformou a súa silueta, deixando cicatrices visibles nun entorno que durante décadas foi pulmón verde e reclamo turístico da comarca. O proceso, impulsado pola urxencia de sanear o monte e evitar riscos, provocou un debate na provincia: ¿como se reconstrúe unha paisaxe que nunca volverá ser igual?

Un monte que xa non é o mesmo

Quen percorra hoxe os camiños que serpean pola serra de Manzaneda, especialmente preto das aldeas que miran ao macizo, notará axiña a diferenza. Xa non hai sombra fresca baixo os piñeiros, nin o tapiz de fentos e musgo que antes cubría o chan. A tala das árbores queimadas, emprendida tras os lumes que asolaron a zona, deixou extensións espidas e cicatrices de maquinaria na terra. A estrada OU-0701 amosa en varios tramos os taludes espidos e un horizonte antes verde, agora salpicado de troncos cortados e tocóns resecos. Demasiado evidente.

O certo é que a retirada da madeira queimada responde a criterios de seguridade e xestión forestal. Un responsable do sector forestal apunta que, se non se eliminan as árbores mortas, aumentan os riscos de pragas, caída de exemplares inestables e incendios secundarios. Pero esa necesidade choca co impacto visual e emocional que sofren quen levan toda a vida vendo medrar eses montes. Un veciño da Pobra de Trives resúmeo con resignación: “Quedou todo espido. Dá mágoa velo así”.

As feridas que deixa a maquinaria

Non é menor o dato da superficie afectada. Segundo fontes da administración autonómica, a última vaga de incendios arrasou centos de hectáreas na contorna de Manzaneda. Unha vez sufocado o lume, a tala acelerouse: os equipos de limpeza forestal, con motoserra e maquinaria pesada, entraron en zonas onde o acceso xa era difícil pola orografía e os restos carbonizados. Cómpre lembrar que a extracción de madeira, aínda que necesaria para evitar a propagación de enfermidades no monte, agrava a erosión e pode provocar desprendementos cando chegan as primeiras chuvias do outono.

No lugar de O Souto, por exemplo, os veciños viron como camións cargados de troncos circulaban a diario durante semanas. O ruído das motoserra substituíu ao canto dos paxaros. As pistas forestais, abertas a toda présa, deixaron sucos na terra que tardarán en desaparecer. Un axente medioambiental subliña que “a prioridade é evitar novos riscos”, pero admite que a pegada é fonda, tanto no terreo como no ánimo da xente.

Un mosaico alterado para décadas

Poucas veces unha intervención humana transforma tanto a paisaxe en tan pouco tempo. Os montes de Manzaneda, co seu mosaico de frondosas e coníferas, eran ata hai pouco un refuxio para fauna e un atractivo para sendeiristas e amantes do esquí. Hoxe, boa parte dese tapiz perdeuse. Os técnicos alertan de que a rexeneración natural será lenta: en zonas de pendente e solos pobres, a cuberta vexetal pode tardar décadas en recuperarse. E non hai garantías de que as especies que volvan sexan as mesmas. Aí está a clave.

Hai só dous invernos, a estación de montaña era o orgullo da comarca. As postais amosaban ladeiras cubertas de neve e bosques intactos. Agora, os veciños pregúntanse se o turismo rural poderá resistir o golpe. Un empresario local recoñece que as reservas caeron desde os últimos incendios: “A xente vén buscando natureza, e atópase cun monte ferido”.