Cando unha agresión sexual chega aos tribunais, o desenlace depende, en gran medida, do que a ciencia poida demostrar. O caso da moza de 19 anos atacada supostamente nun «after» de Ourense o pasado mes de maio é un exemplo diso: o trabalho do Instituto Nacional de Toxicología e Ciencias Forenses converteuse na peza central dunha investigación que avanza cara á vía xudicial.
O papel deste organismo estatal adoita ser determinante en procesos deste tipo. As súas análises, realizadas sobre mostras biolóxicas remitidas polos facultativos que atenderon á vítima, permiten obxectivar feitos que doutro modo quedarían reducidos a declaracións enfrontadas. No caso ourensán, os resultados confirmarían a existencia de restos biolóxicos de diversa procedencia, un dato que reforza a tese dunha agresión cometida por varias persoas.
A exploración médica de urxencia, primeiro elo
Antes de que calquera laboratorio emita un informe, o primeiro contacto coa vítima adoita producirse nun servizo hospitalario. Neste caso, a moza foi atendida no Complexo Hospitalario Universitario de Ourense, onde o equipo sanitario documentou non só as relacións sexuais, senón tamén un conxunto de lesións: marcas nos cóbados, hematomas repartidos polo corpo, unha pequena ferida no pescozo e o sinal dunha mordedura nas costas. Este rexistro médico, elaborado nas horas críticas posteriores á agresión, constitúe con frecuencia a proba máis valiosa do proceso.
A combinación de lesións deste tipo apunta, segundo os padróns habituais nestes supostos, á existencia de forcepeo e de resistencia por parte da vítima, algo que as defensas rara vez logran desmontar cando queda plasmado nun parte médico elaborado coas debidas garantías.
O cóctel de tóxicos e o debate sobre a anulación da vontade
O segundo fronte probatorio é o toxicolóxico. A detección de varias substancias no organismo da perxudicada reabre un debate que a sociedade española arrasta desde os coñecidos como casos de «violacións químicas»: ata que punto a incorporación de drogas ao organismo da vítima agrava a responsabilidade dos agresores e complica —ou simplifica— a cualificación xurídica dos feitos.
A xurisprudencia evolucionou notablemente nos últimos anos. O Tribunal Supremo veu endurecendo o criterio sobre as agresións cometidas sobre persoas baixo os efectos de substancias que anulan a súa capacidade de resistir ou de consentir, equiparándoas en moitos supostos ás violacións por prevalimento. Un informe do INTCF que acredite esa presenza de tóxicos pode resultar decisivo á hora de fixar o tipo penal.
Queda aberta, iso si, a pregunta que estes casos sempre plantexan: como chegou a substancia ao organismo da vítima. Determinar se foi administrada sen o seu coñecemento ou se o seu consumo foi voluntario resulta esencial para o relato dos feitos, e é precisamente aí onde a investigación policial e as declaracións de testemuñas cobran protagonismo.
Un «after» como escenario: o contexto dos riscos nocturnos
O escenario do suceso, unha festa privada de madrugada na cidade ourensá, encaixa nun padrón que os colectivos feministas e os propios corpos policiais levan anos sinalando: as agresións sexuais en grupo prodúcense con frecuencia en contornos de lecer nocturno, onde o consumo de alcol e outras substancias está presente e onde a vítima pode quedar en situación de vulnerabilidade extrema.
Que os feitos se remonten ao 23 de maio e as conclusións forenses se coñezan meses despois dá idea dos tempos da xustiza en causas desta natureza. As análises toxicolóxicas requiren prazos dilatados, e o seu rigor é precisamente o que lles outorga valor probatorio.
Únete a la conversación
En esta sección solo pueden comentar usuarios registrados.