A magistrada que instrúe a causa penal sobre as inundacións do 29 de outubro de 2024 na Comunitat Valenciana acordou citar como testemuña ao expresidente da Generalitat Carlos Mazón. A decisión chega despois de que o pleno da Sala do Civil e do Penal do Tribunal Superior de Justicia de la Comunitat Valenciana (TSJCV) descartase a súa imputación ao entender que non ostentaba a “posición de garante” na xestión da emerxencia. A citación non ten aínda data fixada e contempla a achega voluntaria de mensaxes e chamadas do citado día.
A decisión xudicial e o que pide a instrución
A xuíza de Catarroja sostén no seu auto que a resolución do TSJCV, que rexeitou investigar penalmente a Mazón, “exclúe” a súa responsabilidade “de forma completa na súa vertente omisiva, ao non ostentar a posición de garante”. A pesar diso, a instrutora considera compatible chamar ao expresidente en calidade de testemuña para esclarecer comunicacións e decisións que puideron producirse durante as horas críticas da catástrofe.
Ademais da comparecencia de Carlos Mazón, o auto ordena que se soliciten voluntariamente os rexistros de chamadas e mensaxes do 29‑O relacionados coa DANA. A xuíza deixa claro que a eventual ausencia de indicios suficientes para unha imputación penal non constitúe un obstáculo para recabar testemuño directo que poida esclarecer a secuencia de avisos, ordes e coordinación entre administracións e servizos de emerxencia.
No mesmo dilixenciamento tamén foi requerida para declarar a entón portavoz do Consell, Ruth Merino, que ocupaba ademais a carteira de Facenda aquel día e que agora figura como secretaria autonómica de representación ante a Unión Europea e as Comunidades Autónomas. A instrutora reclamou, ademais, a varios alcaldes da zona afectada —entre eles os de Utiel, Requena, Chiva, Carlet e Torrent— que acheguen os seus listados de chamadas entrantes e saíntes e as mensaxes mantidas con autoridades e co Centro de Coordinación de Emerxencias (Cecopi).
Antecedentes do rexeitamento do TSJCV e a vía xudicial
O pleno do TSJCV, na sentenza fechada o pasado 16 de marzo, acordou por unanimidade non declararse competente para abrir unha causa penal contra Mazón. Os maxistrados estimaron que non existía “un fundamento sólido e obxectivo” para sostemento da existencia dun delito e, sobre todo, subliñaron que a normativa non lle atribuía deberes específicos de xestión da emerxencia que configuraran unha posición de garante. Esa interpretación técnica do dereito administrativo e penal marca, esencialmente, os límites da responsabilidade penal en situacións de catástrofe.
A instrución aberta en Catarroja, con todo, prolongou a súa actividade: a xuíza anunciou a semana pasada unha prórroga de seis meses e seguiu incorporando probas que o xulgado considera relevantes. Entre elas figura a convocatoria ao subdirector xeral de Emerxencias da Generalitat, Jorge Suárez, para aclarar puntos da súa declaración anterior, e a orde de practicar unha proba pericial caligráfica sobre un documento manuscrito que podería implicar á exconselleira Salomé Pradas, investigada na causa xunto ao exsecretario autonómico Emilio Argüeso.
Repercusións políticas e procesuais
A citación dun dirixente do perfil de Carlos Mazón ten inevitable resonancia política. Aínda que o TSJCV descartou a imputación, a comparecencia testifical nun procedemento penal mantén o foco mediático e pode condicionar o relato público sobre a xestión da traxedia. Na Comunitat Valenciana, onde as feridas da DANA seguen abertas entre familiares das vítimas e municipios afectados, calquera movemento procesual se int
