A xustiza avala que o Dorneda se afundiu por problemas de estabilidade

O naufraxio do «Dorneda» en augas do Atlántico sur foi consecuencia de graves fallos de estabilidade e exceso de carga. Así o confirma unha recente sentenza que avala o informe da Comisión de Investigación de Accidentes e Incidentes Marítimos (Ciaim), evitando así a repetición da investigación que reclamaba a armadora. Dous mariñeiros perderon a vida nese sinistro que sacudiu ao sector pesqueiro galego e deixou abertas moitas preguntas sobre a seguridade na frota.

Cinco anos despois do desastre, a xustiza dá por boas as conclusións técnicas: o Dorneda operaba ao límite e con carencias importantes na formación da súa tripulación. A polémica sobre as causas e a xestión do accidente volve poñer baixo a lupa as condicións de traballo na pesca industrial galega.

Un naufraxio con demasiadas sombras

Quen lembre a madrugada do 11 de xullo de 2018 non esquecerá a angustia vivida a máis de 300 millas da costa de Uruguai. O Dorneda, un arrastreiro de 42 metros construído nos anos oitenta nun estaleiro coruñés xa desaparecido, afundiuse en apenas minutos. Vinte e sete tripulantes estaban a bordo; só vinte e cinco sobreviviron. Demasiado rápido, demasiado brutal.

As primeiras informacións apuntaban a unha vía de auga na sala de máquinas. Porén, a investigación oficial foi máis alá: o buque estaba operando sobrecargado, coa liña de flotación perigosamente baixa, como se aprecia en fotografías tomadas no porto de Vigo meses antes. Un responsable do sector apunta que non é raro ver barcos galegos nesas condicións, sobre todo en campañas intensas no Atlántico sur.

A Ciaim tamén detectou outro factor preocupante: só tres tripulantes dispoñían de todos os títulos e formación esixidos para unha embarcación deste tipo. Un dato que non sorprende a algúns veteranos da pesca, aínda que resulta especialmente grave tras un sinistro con vítimas mortais.

O debate sobre a seguridade reavívase

Non é menor o dato: a armadora do Dorneda intentou que a xustiza obrigase a refacer a investigación da Ciaim, alegando supostas lagoas e erros no informe oficial. O fallo vén de rexeitar ese recurso, dando por boas as conclusións técnicas. A sentenza, asinada en Madrid, vén pechar unha etapa de incerteza e deixa claro que a estabilidade do barco foi o problema principal.

Abonda con mirar os antecedentes para entender a magnitude do asunto. Galicia sufriu, na última década, varios accidentes graves na pesca de altura. O caso do Villa de Pitanxo é só o máis recente e mediático, pero non o único. A sombra da sobrecarga, a fatiga das tripulacións e a falta de controis efectivos planea sobre o sector.

Un alto cargo municipal en Vigo résumeo así: “Xogámonos moito cada vez que un arrastreiro sae do porto. Non pode ser que sigamos perdendo vidas por erros evitables”. A Ciaim, pola súa banda, lembra que as súas recomendacións adoitan quedar en papel mollado se non hai vontade política e empresarial para aplicalas.

Galicia, no epicentro da pesca de risco

Poucas veces un naufraxio xera tanta repercusión como o do Dorneda. O feito de que a tripulación estivese composta por galegos e latinoamericanos, e que a empresa tivese sede en Vigo, converteuno en asunto de debate público en toda a comunidade. As familias dos falecidos, residentes na comarca do Morrazo e nunha localidade uruguaia, seguen agardando respostas e melloras reais.