A lista negra de Facenda en Galicia: 388 millóns en mans de grandes morosos

Poucas veces un documento oficial xera tanto rebumbio como a publicación da lista de morosos. A Axencia Tributaria volveu facer público o seu xa tradicional censo anual de grandes debedores. No caso de Galicia, o montante total da débeda supera os 388 millóns de euros. Máis de 230 contribuíntes acumulan cada un un pasivo que rebasa os 600.000 euros, unha cifra que pon sobre a mesa a verdadeira magnitude do fraude fiscal e a morosidade na comunidade.

O ritual anual da transparencia fiscal

A Axencia Tributaria actualiza o seu listado coa frialdade que dan os datos obxectivos. Trátase dun termómetro que mide a resistencia duns contribuíntes a cumprir coas súas obrigas co fisco. O obxectivo oficial é o de sacar as cores a quen manteñen unha débeda firme e elevada, aínda que a efectividade desta medida sempre xera un intenso debate entre os expertos. Para uns, é unha arma de presión pública necesaria para combater a picaresca. Para outros, corre o risco de se converter nun simple trámite estacional que apenas araña a superficie dun problema moito máis complexo.

Unha lousa de 388 millóns para as arcas galegas

A cifra fala por si soa. Máis de 230 persoas físicas e xurídicas adebedan colectivamente esa cantidade á administración. Non é menor o dato da débeda mínima exixida para entrar neste selecto club: 600.000 euros por cabeza. Unha cantidade que, nunha comunidade onde moitos concellos loitan cada exercicio por cadrar os seus orzamentos, representa un montante significativo do que podería destinarse a servizos públicos, infraestruturas ou políticas sociais. Cómpre lembrar que esta cifra só reflicte a punta do iceberg, xa que o listado exclúe aquelas débedas que estean recorridas ou suspendidas xudicialmente, un labirinto legal no que moitos debedores se amparan durante anos.

O perfil do debedor e a súa distribución xeográfica

A natureza das débedas é variada. No censo conviven desde sociedades mercantís de diversos sectores ata particulares con negocios fallidos ou patrimonios opacos. A distribución xeográfica nunca é uniforme. A ninguén se lle escapa que as grandes áreas metropolitanas concentran un maior número de casos, mais o fenómeno esténdese por toda a xeografía galega, desde as Rías Baixas ata o interior lucense e ourensán. A inclusión na lista non é arbitraria: só constan aqueles cuxas débedas foron confirmadas pola administración e non están suxeitas a recurso xudicial nese momento. Este requisito deixa fóra a moitos debedores que alargan os procesos nos tribunais, o que distorsiona a imaxe real do impago na comunidade.

¿Funciona a presión social como recadación?

O debate sobre a utilidade da lista está servido. Para Facenda, é un mecanismo de presión social e comercial. Estar na lista pode pechar portas ao crédito, ás subvencións ou á contratación co sector público. Para os críticos da medida, con todo, converteuse nun trámite anual que non resolve o problema de fondo. O certo é que, ano tras ano, o montante global da débeda non termina de reducirse de forma drástica. A pregunta que flota no ambiente é se a publicación ten un efecto disuasorio real ou se, polo contrario, algúns dos incluídos asumen o bochorno público como un custo máis dentro da súa particular estratexia de impago. Aí está a clave dun sistema que busca endurecer as medidas de cobro sen caer na arbitrariedade, mais que a miúdo choca cunha maquinaria burocrática lenta.