A tixolada polas vías en Trasalba: Ourense vive outro susto xunto ao tren

Ourense leva tempo convivindo cun fantasma que non termina de irse. Onte, pasadas as dúas e media da tarde, as lapas volveron asomarse xunto ás vías do tren na parroquia de Trasalba. O balance, afortunadamente, foi menor do que podería ter sido: menos dun hectárea calcinada e un susto de morte para quen viven pegados á traza ferroviaria.

Un foco pegado ás vivendas

Ás 13:42 horas saltaron as alarmas. O lumes, que naceu nas inmediacións da liña férrea, atopouse cun escenario complicado pola súa proximidade directa ao casarío. A cercanía das lapas ás casas volveu acender a mecha entre os residentes da zona, que levaban tempo denunciando o acúmulo de vexetación na franxa adxacente ás vías. Poucas veces un problema de mantemento se percibe de forma tan nítida como cando o fume entra pola fiestra dun salón. A parroquia ourensá, situada na área de influencia do núcleo urbano da capital, converteuse durante unhas horas no epicentro dunha emerxencia que podería ter derivado en traxedia.

Non é para menos. Convén recordar que a interface urbano-forestal é un dos puntos máis sensibles na prevención de incendios en Galicia, e os concellos do interior, coa súa particular orografía e a densidade de vexetación, son especialmente vulnerables durante os meses estivais. O lume non distingue entre fincas particulares, terreos comunais ou zonas de dominio público ferroviario. Avanza, simplemente, alimentado polo matogueiro e polo abandono.

O tráfico ferroviario, no punto de mira

O outro gran impacto do sinistro viviuse na infraestrutura de transporte. A propagación das lapas obrigou a interromper temporalmente a circulación de trens na traza que une Ourense con Santa Cruz de Arrabaldo. Aí está a clave para entender a magnitude do ocorrido. Falamos dun tramo estratéxico para a mobilidade da provincia, situado na entrada sur da cidade, un paso obrigado para os servizos que conectan con Vigo e coa meseta. A paralización temporal, aínda que estritamente necesaria por motivos de seguridade, pon de manifesto a fraxilidade dunha rede dependente en grande medida das condicións do contorno.

Adif, como xestor das infraestruturas ferroviarias, asume a limpeza e o mantemento dos terreos colindantes ás vías. Con todo, a ninguén se lle escapa que a realidade moitas veces impónselle ao planeamento teórico. A acumulación de biomasa, o crecemento incontrolado de toxos e a falta dunha retirada sistemática de restos secos configuran un polvorín ás portas da cidade. Os veciños levan anos alertando desta situación, reclamando unha xestión máis activa por parte do operador ferroviario, pero a percepción xeneralizada é que a maquinaria de limpeza só chega cando o dano xa está feito.

Un verán que se antolla longo e perigoso

O de Trasalba non é un caso illado, senón que responde a un padrón que se repite con inquietante asiduidade na xeografía galega. Cada verán, as liñas férreas convértense en corredores de risco, con focos que saltan en distintos puntos da traza e que obrigan a mobilizar recursos de extinción: bombeiros, efectivos forestais e Protección Civil. Nesta ocasión, a rapidez na intervención evitou que as lapas se descontrolaran, pero a sensación de angustia vivida no barrio é difícil de borrar.