A tradición que forxou o Gran Capitán tras unha épica vitoria española e que hoxe replican todos os exércitos do mundo

Nun desenvolvemento que está a captar a atención de expertos e cidadáns por igual, tradición que forxou o Gran Capitán. Esta situación, que se desenvolve nun contexto de crecente interese mediático, promete ter implicacións significativas para diversos sectores da sociedade.

Os detalles que xurdiron revelan unha situación complexa que require unha análise detallada. Fúnebre e marcial; solemne sinfonía en tres actos quebrados que lembra aos caídos en combate. Ou, como explicaban as Reais Ordenanzas do Exército de Terra publicadas en 1983, o «acto co que se lembra e rende homenaxe aos que deron a súa vida pola Patria». O actual toque de Oración español resoa con variacións nas Forzas Armadas de aquí e de alá; fermosa letaní­a aos mortos. E non faltan os que aseren –desde hai décadas, por certo– que a súa orixe está na victoria máis épica de don Gonzalo Fernández de Córdoba en terras italianas: a de Ceriñola, aló por 1503. Navega a fermosa historia entre a realidade e o mito. Aínda que se sustenta, e diso non hai dúbida, sobre grosos piares: a opinión de investigadores versados nos Terzos españois como Fernando Martínez Laínez e o finado militar e historiador José María Sánchez de Toca y Catalá. No seu ensaio conxunto ‘O Gran Capitán: Gonzalo Fernández de Córdoba’ (Edaf, 2007), os expertos sosteñen que «unha tradición do exército español lembra que, ao contemplar o campo cuberto de cadáveres, o Gran Capitán ordeou dar tres toques de atención prolongados para que todos rezaran polos mortos». Debeu de consolidarse o homenaxe, carallo, pois ano tras ano «foi pasando aos demais exércitos occidentais». Foi un grande quen, narran os expertos, inventou o homenaxe. Os fitos militares do ‘Gran Capitán’ resoan aínda nunha España que comezou a apuntalarse da man de Fernando o Católico, o mesmo monarca co que o soldado se carteou de forma secreta no século XVI. Nado en 1453, o noso oficial foi o presente e o futuro dos exércitos da época. Non en van é considerado por múltiples historiadores como o xenio que logrou superar coas súas infanterías aos carros de combate daqueles anos: os temibles cabaleiros acorazados franceses. O seu foi o triunfo da axilidade moderna sobre a armadura medieval, e vaia que era complexo. Tras a longa Reconquista na Península como espadón dos Reis Católicos, en 1495 embarcou rumbo a Italia co obxectivo de defender a rexión dos invasores franceses. O seu mando foi un éxito, pois logrou acabar cos inimigos situados en Calabria e entrar en Nápoles como vencedor aló por 1496. De feito, foi entón cando empezou a ser coñecido como o Gran Capitán. As súas vitorias levaron á asinatura da paz entre os contendentes. Polo menos por un tempo. En 1502, os ventos de guerra sopraron de novo e o enfrontamento volveu reanudarse cando os gaos se dispuxeron a tomar a cidade de Reame. No marco desta nova loita acadáuselle a batalla de Ceriñola o 28 de abril de 1503. Nela, Gonzalo logrou deporse da letal cabalería pesada francesa tras fortificar de xeito revolucionario o campo de batalla e situar aos seus arcabuceiros e espingardeiros en primeira liña. A vitoria significou o comezo da supremacía da infantaría sobre os xinetes. Foi unha hora de combate para acadar unha vitoria total, un exemplo imborrable de arte táctico. Os números así o evidencian. O cronista Bernáldez, encargado de dar conta das baixas, contou un total de 3.664. Aínda que non tivo en conta os cadáveres que foran enterrados con anterioridade. Así que calcúlense unhas 4.000. E hete aquí que comeza a nosa historia. Laínez e Sánchez de Toca sosteñen que a orixe desta tradición arrincou na mesma tarde do 28 de abril, tras a heroica vitoria en Ceriñola. O Gran Capitán sintiuse tan abrumado pola ingente cantidade de cadáveres que repousaban sobre o campo de batalla, que ordenou dar tres to