O regreso de Lecer reabre un debate de fondo

Non abonda con recuperar a rutina

A reanudación das actividades de Lecer supón un alivio inmediato para milleiros de persoas que levaban demasiado tempo vendo como se apagaba unha parte importante da vida comunitaria da cidade. Volver ocupar aulas, obradoiros e espazos de encontro ten un valor que vai moito máis alá do entretemento: para moitas familias, para numerosos maiores e para quen atoparan nestas propostas unha rede cotiá, o regreso significa recuperar hábitos, vínculos e estabilidade. Pero convén non confundirse. Que o servizo volva arrancar non equivale a que o problema estea resolto.

A nova relevante non é só que as clases volveran. A cuestión de fondo é outra: que ocorre cando un programa municipal con forte implantación social queda suspendido durante meses e só pode retomarse mediante unha solución transitoria. Aí aparece a verdadeira dimensión pública do asunto. Non estamos ante unha simple incidencia administrativa nin ante unha molestia pasaxeira para usuarios puntuais. Estamos ante a fraxilidade dun modelo que, cando falla, deixa a moita xente sen unha actividade que formaba parte da súa semana, da súa saúde emocional e da súa relación co barrio.

Nese punto, a satisfacción pola reapertura convive cunha sensación menos amable: a de que o regreso chega tarde, parcheado e sen garantías de estabilidade duradeira. A cidade recupera movemento nos seus centros, si, pero tamén arrastra unha pregunta incómoda. Como puido chegar un servizo tan extendido a unha situación na que a súa continuidade dependa de medidas provisionais?

A volta é unha boa nova, pero unha boa nova a medias tamén obriga a mirar o que fallou.

Un servizo público que afecta á cohesión social

Programas como Lecer adoitan analizarse desde unha óptica menor, coma se fosen un complemento simpático na axenda municipal. Ese enfoque queda curto. As actividades culturais, formativas e de lecer organizadas dende o público cumpren unha función social de primeiro orde: combaten a soidade, favorecen o envellecemento activo, ofrecen alternativas accesibles e sosteñen unha convivencia que non sempre se mide en cifras, pero si se nota cando desaparece. Cando se interrompen, o baleiro non é abstracto. Percíbese na rutina dos usuarios, no ánimo de quen participa e na vida dos equipamentos municipais.

Por iso, o debate non debería limitarse a se as clases xa se retomaron ou a quen lle corresponde cargar coa culpa política inmediata. O interese público esixe ir un paso máis alá. Cómpre revisar se os mecanismos de contratación, supervisión e resposta estiveron á altura dun servizo que afecta a un volume tan amplo de cidadanía. Cando unha actividade municipal queda en suspenso durante tanto tempo, o problema non pode despacharse coma se fose unha avaría calquera.

A dependencia de contratos temporais ou fórmulas de emerxencia deixa, ademais, un sinal inquedante: a normalidade pode ser reversible. Os usuarios regresan, pero fano baixo unha solución que non transmite precisamente solidez. E iso erosiona a confianza. Na práctica, estáselle dicindo á cidadanía que o servizo volve, aínda que aínda non se sabe se o fai sobre unha base estable ou sobre unha táboa improvisada.

A experiencia recente en distintos concellos demostra que, cando a prestación de servizos socioculturais se apoia en estruturas febles, as consecuencias rematan recaendo sobre quen menos capacidade ten para as absorber. Os responsables políticos discuten, as empresas sinalanse entre si e os trámites avanzan con lentitude, pero o custo real páganllelo os usuarios e os profesionais que sosteñen a actividade diaria.