Luisa Piñeiro, directora xeral de Planificación e Ordenación Forestal desde decembro de 2025, anunciou este martes que a Consellería traballará para axilizar os procedementos administrativos que permitan substituír piñeiros que resulten «non viables» pola denominada banda marrón. A responsable, enxeñeira técnica de Industriias Forestais e natural de Moraña, avanzou tamén a inminente publicación dunha instrucción que aclarará as excepcións á moratoria do eucalipto.
Que significa a medida e como se aplicaría
A fórmula que propón a Xunta busca acurtar prazos e homoxeneizar criterios: modelos de expediente estandarizados, prazos administrativos máis curtos e maior coordinación cos concellos e comunidades de montes. Na práctica, a banda marrón plantexase como unha ferramenta para actuar onde un piñeiro, por pragas, envellecemento ou danos, deixa de ser unha masa forestal viable e precisa unha ordenación distinta.
Piñeiro sinalou que a intención non é impor solucións rápidas sen fundamento técnico, senón dotar a xestores e propietarios de seguridade xurídica e procedementos claros que eviten meses de agarda. «Temos que garantir que a substitución se faga con criterio técnico e medidas de restauración», dixo, ao tempo que subliñou a necesidade de ofrecer asistencia técnica ás comunidades de montes con menos recursos.
«Axilizaremos os trámites para substituír piñeiros que non sexan viables pola banda marrón», afirmou a directora xeral.
Fontes da Consellería indican que a instrución incluirá modelos de informes, prazos máximos para resolver solicitudes e criterios para determinar cando unha masa forestal é «non viable». En ausencia de confirmación oficial —e sen entrar aínda no texto final— Piñeiro avanzou que tamén se prevé reforzar a axuda técnica aos concellos e colectivos xestores, unha demanda recurrente en comarcas como a Terra Chá e as Rías Baixas.
Un problema con raíces históricas
A proposta chega nun territorio onde a xestión do monte foi historicamente complexa. Galicia viviu, durante finais do século XX e primeira parte do XXI, un crecemento masivo de eucaliptos impulsado pola industria da pasta de papel. A reacción a esa expansión desembocou en moratorias e restricións que buscan frear novas plantacións, pero tamén xeraron tensións cando a realidade do monte esixe solucións puntuais.
En moitos concellos danse situacións paradóxicas: piñeiros envellecidos ou afectados por enfermidades que non poden ser renovados pola moratoria do eucalipto, propietarios desanimados pola burocracia e comunidades de montes con escasa capacidade técnica. A nova instrución promete, segundo a dirección xeral, responder a eses casos concretos sen abrir unha ruptura coas políticas de control de especies exóticas.
Cabe lembrar que a axenda forestal galega entrelaza intereses económicos, ambientais e de prevención de incendios. As decisións sobre que especies plantar e como xestionar o monte afectan ao emprego en comarcas onde a madeira e subprodutos forestais seguen sendo unha fonte de renda, así como a configuración da paisaxe que define a provincias como Pontevedra ou Ourense.
Reaccións, dúbidas e próximos pasos
As reaccións non se fixeron esperar. Representantes de comunidades de montes e concellos consultados amosan prudente optimismo: moitos acollen con alivio a promesa de reducir trámites que, ao seu xuízo, ralentizan investimentos necesarios para a prevención de incendios e a rexeneración. Non obstante, insisten en que a axilidade debe vir acompañada de recursos económicos e técnicos, algo que Piñeiro recoñeceu que precisa concretarse.
Pola súa banda, colectivos ecoloxistas avisaron de que examinarán coa lupa a instrución