O último balance xudicial confirma unha tendencia que en Galicia xa se nota nos despachos de avogados e nas oficinas de asistencia social: durante 2025 rexistráronse no ámbito de Vigo e na provincia de Pontevedra un total de 1.180 concursos de acredores, un récord impulsado especialmente por familias e particulares que, asfixiados polas débedas, acoden á chamada Lei da Segunda Oportunidade para intentar recompoñer a súa vida económica.
Un fenómeno protagonizado por persoas físicas
As cifras que elabora o Consello Xeral do Poder Xudicial (CGPJ) deixan claro quen está detrás deste crecemento: deses 1.180 procedementos, 1.045 foron promovidos por particulares, o que equivale a un 88,5% do total. Se se engaden os 41 casos de persoas naturais en situación de empresarios —autónomos ou pequenos profesionais que avalaron negocios—, o porcentaxe sobe ao 92%. En contraste, os concursos tradicionais de sociedades mercantís apenas representan xa o 10% do conxunto, con 94 procedementos en 2025.
A comparativa con hai cinco anos subliña a magnitude do cambio: entón contabilizábanse 247 concursos no territorio; a cifra actual supón un aumento próximo ao 380%. Non é a primeira vez que se fala do crecemento destes procedementos, pero si a primeira na que se supera de forma tan contundente a barreira do milleiro.
Na explicación mestúranse causas estruturais e puntuais. Moitos dos afectados relatan situacións de perda de emprego, enfermidades graves que acarrean gastos extraordinarios, divorcios que rompen a estabilidade económica ou problemas de adicción —sobre todo ludopatía— que arrastran ao resto da unidade familiar. «A Lei da Segunda Oportunidade ofrece unha saída legal que hai uns anos non existía; agora coñécena os despachos, os mediadores e, cada vez máis, a propia cidadanía», explica, a falta de confirmación oficial por parte de fontes públicas, un avogado de Vigo especializado en insolvencias.
Como se chegou até aquí: a lei, a información e a demanda social
A figura do concurso para persoas físicas naceu en España en 2015, un instrumento pensado para que quen está sumido nun sobreendeudamento poida cancelar parte das súas obrigas e reemprender a vida económica. Co paso do tempo, esa vía deixou de ser marginal para converterse nunha saída habitual. En Vigo, a maior difusión da lei e a aparición de profesionais especializados fixeron que o que era un recurso pouco coñecido hoxe sexa unha opción recurrente.
Vigo e a provincia non son alleas aos vaivéns económicos que afectaron a Galicia desde a crise de 2008 e ás transformacións industriais posteriores. A cidade dependente do automóvil, da construción e da actividade portuaria viu nos últimos anos episodios de axuste que golpean a traballadores e pequenas empresas. A isto súmanse os problemas derivados do acceso á vivenda: hipotecas contraídas en momentos de prezos crecientes e realidades familiares que se deterioran cando diminúe a capacidade de pago.
Ademais, hai un elemento que non convén perder de vista: a relación entre a litigiosidade por débedas privadas e a presión sobre os servizos públicos. Xulgados do Mercantil, de Primeira Instancia e oficinas de orientación xurídica atenden a un número crecente de persoas que, por falta de recursos, demandan asistencia gratuita e medidas urxentes para evitar a perda da súa vivenda ou a execución de bens.
Repercusións locais e pasos a seguir
O incremento dos concursos ten consecuencias prácticas inmediatas. Para a Administración da Xustiza supón unha carga de traballo engadida que compite con outros procedementos —desafiuzamentos, execucións hipotecarias, reclamacións de cantidade— e esixe unha respue