No período que vai de xaneiro de 2025 a xaneiro de 2026, o operador ferroviario Renfe notificou oito partes de información sobre riscos de seguridade na liña que conecta Ourense con Santiago de Compostela. A cifra figura nunha resposta oficial remitida ao Senado e desvela unha proliferación de avisos por incidencias nunha das arterias ferroviarias máis sensibles de Galicia, xusto no treito que precede á curva de A Grandeira, no barrio de Angrois, escenario do sinistro do Alvia de 2013 que causou 80 mortos e 143 feridos.

Os feitos e as medidas inmediatas

Segundo o documento do Executivo fechado o pasado 13 de marzo, os oito partes de risco responden a incidencias relacionadas coa infraestrutura e a avisos de maquinistas que alertaron de vibracións na vía. Tras a concatenación de accidentes noutras comunidades —os sinistros de Adamuz (Córdoba) e o de Rodalies en Gelida (Barcelona) a principios de 2026— e ante esas comunicacións dos condutores, Adif, responsable das infraestruturas, estableceu o 22 de xaneiro unha limitación temporal da velocidade a 200 km/h nun treito de 28 quilómetros previo á curva de A Grandeira.

A restrición afecta á circulación nun treito sensible pola súa orografía e pola memoria da traxedia de Angrois, e entrou en vigor como medida preventiva mentres se realizan comprobacións técnicas e, segundo fontes do propio ministerio, se supervisa o estado da vía. A nova destas limitacións foi o detonante para que o grupo parlamentario do PP plantexase varias preguntas na Cámara Alta, buscando aclaracións sobre a seguridade ferroviaria en Galicia e as causas concretas dos avisos reportados polos maquinistas.

O Executivo, na súa resposta, non se limita a contabilizar partes: expón tamén un paquete de ferramentas normativas e tecnolóxicas en desenvolvemento que, ao seu xuízo, deben mellorar a capacidade de detección e xestión de riscos na rede.

Lei de Mobilidade, datos centralizados e plans específicos

No escrito o Goberno subliña que se está a traballar na implantación da Lei 9/2025, de 3 de decembro, de Mobilidade Sostible, unha norma que entre as súas iniciativas recolle a creación do Espazo de Datos Integrado de Mobilidade (EDIM). Esta plataforma nacional, segundo a exposición, centralizará información relativa á oferta e á demanda dos modos de transporte, á situación financeira dos servizos, custes de prestación e as inversións en infraestruturas.

A promesa dun repositorio único de datos apunta a resolver un dos problemas históricos do sector: a fragmentación de información entre xestor de infraestruturas, operador e administracións. En Galicia, onde a dispersión xeográfica e a dependencia de eixes ferroviarios concretos fan que calquera limitación teña un efecto amplificado, dispoñer de rexistros homoxéneos pode axilizar decisións sobre mantemento, reforzos e prioridades inversoras. Non obstante, a implementación técnica e a gobernanza do EDIM serán determinantes para que eses beneficios cheguen á vía.

Ademais do EDIM, o Executivo propón a aprobación dun «plan de choque ferroviario», un plan de atención urxente a pasaxeiros para incidencias extraordinarias e un protocolo para a análise de sucesos na rede ferroviaria que non sexan obxecto de investigación pola Autoridade Independente. En palabras do Goberno,

«estes plans serán obxecto de exposición e debate xunto con todos os grupos parlamentarios» e «servirán de apoio para identificar e xestionar, entre outros puntos, as limitacións temporais na vía, e a análise de todas as inici