A alcaldesa de Oia, Cristina Correa, convocou este luns ao seu equipo legal coa intención de presentar un recurso que impida a execución da orde de demolición contra o Talaso Atlántico. A dilixencia foi ditada polo Xulgado do Contencioso-Administrativo número 3 de Pontevedra e obriga ao Concello a requirir á propiedade o derrubo inmediato do complexo, deixando ao goberno local con apenas uns días para artellar unha impugnación.
Un prazo contado e unha orde asinada anos atrás
O último episodio deste longo pleito urbanístico chega tras décadas de batallas xudiciais. O hotel, levantado a principios dos anos 2000 con licenza municipal, viu como en 2009 o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia anulou as licenzas de obra e actividade, e unha orde firme de demolición quedou ratificada en 2013. A pesar diso, o edificio continuou en pé e en funcionamento ata agora.
A recente resolución do xulgado deu ao Concello un marxe mínimo: ordenar ao titular, a empresa Balneario do Atlántico, que execute o derrubo nun prazo de 10 días. Ante esa urxencia, a rexitora decidiu estudiar a interposición dun recurso de reposición e outras vías procesais, coa previsión de solicitar, entre outras medidas, a ampliación dos prazos vinculados ao trámite do PEID —Plan Especial de Infraestruturas e Dotacións— que o propio Concello promovera como folla de salvación para legalizar o complexo.
Na reunión co seu equipo xurídico, segundo fontes municipais, analizaron tanto cuestións de forma —posibles defectos na dilixencia— como de fondo: a posibilidade de que a aprobación do PEID, pendente de varios informes sectoriais e de avaliación ambiental, ficase truncada por atrasos alleos ao Concello. A propia alcaldesa advertiu da magnitude do impacto económico para o municipio se o derrubo chegase a executarse.
«A maquinaria administrativa é lenta e houbo atrasos en informes sectoriais… Estabamos a tramitar un plan especial para buscar o encaixe legal do complexo e agora, antes de que se complete, cheganos esta resolución», dixo Correa, que falou da «ruína» que suporía para as arcas municipais executar a demolición.
O enredo urbanístico e a vía do PEID
O PEID foi concebido como a última oportunidade para dotar de encaixe urbanístico a un equipamento que, pola súa ubicación nun espazo costeiro protexido, quedou no centro do debate sobre a protección do litoral e o desenvolvemento turístico en Galicia. Para que o plan especial prospere necesita a confluencia de informes favorables: unha avaliación ambiental, o visto bo de Costas e a concordancia con outras normas sectoriais. Esa tramitación complicada, nun territorio con normativa estrita sobre o litoral, foi precisamente a excusa invocada polo Concello para xustificar a demora.
Nun escenario no que a Xustiza confirmou a incompatibilidade do edificio coa ordenación do litoral, a estratexia municipal pasa por gañar tempo: pedir a ampliación de prazos para pechar o PEID, recorrer a dilixencia por defecto de forma ou solicitar medidas cautelares que paralicen a execución ata que as administracións implicadas emitan os seus informes. Ningunha desas vías garante o éxito, pero ofrecen un colchón procesal que en delitos urbanísticos adoita ser decisivo.
É relevante lembrar que os PEID non son instrumentos destinados a validar calquera construción: serven para regular usos e dotacións cando o planeamento xeral resulta insuficiente. Na práctica, a súa tramitación pode converterse nun proceso técnico-extenso que esixe a coordinación de varias administracións, algo que na ría de Vigo e no contorno do Baixo Miño adquiriu especial complexidade polo carácter protexido do litoral e