O presidente do Goberno, Pedro Sánchez, esquivou este venres unha resposta clara sobre cando levará ao Congreso os Orzamentos Xerais do Estado para 2027. Segundo explicou, a prioridade inmediata do Executivo son os reais decretos-lei que recollen as medidas destinadas a mitigar o impacto económico da escalada do conflicto entre Israel, Estados Unidos e Irán, unha crise que, na súa opinión, esixe actuacións rápidas antes que o trámite orzamentario.
Que dixo o Executivo e que medidas xustifican a demora
Nun breve encontro cos medios, o xefe do Executivo subliñou a gravidade da situación internacional como motivo para aprazar o anuncio das contas. «Creo que a dimensión, a envergadura desta crise… son gravísimas», sinalou, en palabras que reflicten a urxencia coa que Moncloa trata de aprobar paquetes urxentes pola vía do real decreto-lei. A vicepresidenta primeira e titular de Facenda, María Jesús Montero, estimou o xoves que a demora se prolongará «unhas semanas», unha resposta que deixa xa a data no mes de abril se se cumpre esa previsión.
«O Goberno cumprirá coa súa obriga», dixo Sánchez, ao tempo que defendía a prioridade das medidas inmediatas.
O ministro de Economía, Carlos Cuerpo, achegou outra peza do rompecabezas: a situación económica ligada a este novo foco de inestabilidade, asegurou, non é a mesma que a vivida durante a guerra de Ucraína, pero está a afectar os prezos da enerxía. O indicador do barril de Brent que serviu de referencia para o cadro macroeconómico co que se pecharon as contas disparouse: o Executivo calculou o prezo en 68 dólares por barril e hoxe móvese arredor de niveis sensibelmente máis altos, o que complica as previsións fiscais.
En Galicia esa variación xa ten efectos palpables. Segundo datos do Ministerio para a Transición Ecolóxica, o gasóleo encareceu case 50 céntimos por litro desde o inicio do conflito o 28 de febreiro; a gasolina 95 incrementouse preto de 30 céntimos. Para unha comunidade cun forte tecido vinculado ao transporte, a pesca e o sector primario, estes incrementos supoñen un custo operativo inmediato para transportistas e armadores en portos como Vigo e A Coruña.
Antecedentes: por que é relevante a presentación orzamentaria
Non é a primeira vez nesta lexislatura que o calendario orzamentario se tambalea. O Goberno acumula tres exercicios sen aprobar unhas novas contas: os últimos Orzamentos validados proceden do paquete aprobado en novembro de 2022 e prorrogado desde entón. En decembro, o Executivo presentou por segunda vez a senda de estabilidade no Congreso, pero ese intento foi rexeitado por unha maioría formada por PP, Vox, UPN e Junts, o que complicou a capacidade do Executivo para avanzar con seguridade na confección do orzamento.
Conviría lembrar que, pese aos rexeitamentos parlamentarios da senda, a mera presentación das contas habilita ao Goberno para configurar o orzamento. O verdadeiro escollo político é a obtención dos apoios necesarios na tramitación posterior. Ademais, o asunto ten un compoñente xurídico: o Senado, con maioría do PP, presentou un recurso ante o Tribunal Constitucional pedindo que se declare nula a práctica de prorrogar indefinidamente os orzamentos e que se estableza unha data límite para a súa presentación.
Neste escenario, a ministra Montero defendeu reiteradamente a legalidade das prórrogas; a súa posición complícase, non obstante, pola dobre responsabilidade que afronta: dirixir a política fiscal do país mentres prepara a súa candidatura ao Goberno andaluz. A convocatoria electoral autonómica esixe, segundo a práctica adoptada pola Xunta, un marg
