Vigo — Substituír toda a proteína procedente da pesca extractiva por carne de gando e aves obrigaría a dedicar case 5 millóns de quilómetros cadrados á produción terrestre, unha superficie que os autores do estudo comparan coa selva intacta de Brasil e que supón aproximadamente 169 veces a extensión de Galicia. A cifra, difundida por un traballo liderado por Duncan Leadbitter (University of Wollongong) e publicado na revista Reviews in Fisheries Science & Aquaculture, volve a pór sobre a mesa conflitos de uso do territorio, conservación da biodiversidade e políticas alimentarias.

Os números e o que agochan

O cálculo non é só un exercicio teórico; expresa a magnitude da presión adicional sobre chans xa moi transformados. Segundo os autores, a metade da superficie cultivable do planeta pasou de ser hábitats naturais a zonas de produción de alimentos, un proceso que describen como un dos principais impulsores da perda de biodiversidade entre especies terrestres e de auga doce. Se a pesca deixase de subministrar parte significativa da proteína animal, granxas e pastos terían que expandirse de forma masiva para cubrir esa demanda.

En termos prácticos, a consecuencia sería dobre. Por unha banda, máis hectáreas convertidas a cultivo e pastoreo, co seu trazado, drenaxe e, a miúdo, perda de vexetación autóctona. Por outra, unha maior dependencia de sistemas produtivos intensivos que, historicamente en zonas agrarias, foron responsables da fragmentación de hábitats e do declive de numerosas especies locais. Non é o mesmo producir proteína no mar que en terra: os custos ecolóxicos non se trasladan, transfórmanse.

Os autores do estudo advirten que a pesca, cando está ben xestionada, pode integrarse con menor impacto na estrutura dos ecosistemas. Iso pon sobre a mesa a necesidade de distinguir entre distintos tipos de pesca e, sobre todo, de fortalecer a gobernanza: control de capturas, cumprimento de vedas, loita contra a pesca ilegal e medidas de xestión adaptativa para as comunidades que dependen do mar.

«A evidencia dispoñible suxire que depender aínda máis dos alimentos de orixe animal terrestres, substituíndo as fontes de proteína mariña por terrestres, podería provocar unha maior perda de biodiversidade», sinalan os autores.

Contexto galego: a pesca como tecido social e económico

En Galicia, onde as rías e a lonxa de Vigo son sinónimo de actividade económica e tradición, as implicacións non son abstractas. A frota, a industria conserveira, os mercados e as comunidades costeiras manteñen vínculos centenarios co mar. En ausencia de confirmación oficial sobre escenarios hipotéticos tan extremos, cómpre lembrar que calquera redución brusca do acceso a recursos pesqueiros tería repercusións sociais directas: emprego, tecido industrial e soberanía alimentaria local.

Ao mesmo tempo, a comunidade científica e empresarial galega leva anos impulsando iniciativas para combinar sustentabilidade e produción: desde o desenvolvemento de cotas responsables ata a expansión controlada da acuicultura e a trazabilidade na cadea de subministración. Non é a primeira vez que desde a rexión se reclama que a xestión pesqueira se avalíe con criterios científicos e de gobernanza. Se a pesca ben xestionada pode operar «dentro da estrutura» do ecosistema, como sinala o estudo, Galicia ten parte da experiencia para demostralo.

Pero hai tensións: a presión sobre o litoral por usos turísticos, urbanísticos e extractivos convive coa necesidade de protexer áreas sensibles. Ademais, a reconversión masiva cara á produción de carne implicaría tamén que rexións tradicionalmente agrarias vexan aumentar as súas demandas de auga, fertilizantes e cambios no uso do solo, con