Alfonso Rueda, presidente da Xunta, afirmou este venres en Xunqueira de Ambía (Ourense) que valora positivamente que o Goberno central presentase finalmente un paquete de medidas para mitigar o impacto económico derivado da guerra en Irán, pero criticou con dureza a falta de diálogo previo coas comunidades autónomas. A intervención produciuse o 20 de marzo de 2026, nunha xornada na que o propio titular do Executivo estatal levou a cabo un Consello de Ministros extraordinario que, segundo Rueda, resultou “accidentado”.

Censuras pola forma, recoñecemento polo fondo

Desde o atrio dun concello ourensán, Rueda trasladou unha dobre sensación: alivio porque ao fin chegan medidas, e enfado porque se deseñaron sen contar cos gobernos autonómicos. “Alégrome de que por fin o Goberno mova ficha”, dixo, pero engadiu de inmediato que o lóxico tería sido “terlo falado e poñerse de acordo entre todos”. A queixa céntrase sobre todo na dinámica interna da coalición: segundo o seu criterio, a reunión veu condicionada polas discrepancias entre PSOE e Sumar, que chegaron a retrasar o inicio do Consello de Ministros.

Rueda pediu prudencia ata coñecer o detalle das medidas. Admitiu que, se as propostas son útiles, a Xunta celebraraas, pero subliñou que moitas delas teñen impacto tanto no Estado como nas comunidades. “Coa guerra de Ucraína, aos que nos afectou foi moito máis ás comunidades que ao propio Goberno”, lembrou, para reclamar que non se repitan as dinámicas nas que as autonomías se enteran “como sempre pola prensa”.

“Xa chamaría a atención por calquera asunto, pero por riba que suceda cando se reúnen de forma extraordinaria para falar de algo tan importante… cando dicimos que non hai goberno, despois eles encárganse de darnos a razón”.

O que está en xogo para Galicia

A crítica da Xunta non se limita a unha formalidade institucional. A estrutura do paquete anticrise —segundo explicaron responsables autonómicos— combina medidas fiscais e solucións no eido enerxético que poden reducir impostos ou activar axudas directas. Ese tipo de decisións modulaan recursos que despois repercuten nos orzamentos autonómicos: transferencias, compensacións e, nalgúns casos, a obrigación de asumir parte do custo das medidas ou de adaptar normativas rexionais.

A economía galega arrastra nos últimos anos dúas características que condicionan a súa reacción: unha dependencia notable dos sectores exportadores, sobre todo na industria conserveira e na automoción de compoñentes, e un sistema de servizos —sanidade e dependencia— cuxo custo recae en gran medida sobre as comunidades. Non é a primeira vez que a Xunta reprocha ao Executivo central decisións centralizadas; a memoria política rexional recente lembra desencontros durante a pandemia e as primeiras medidas económicas tras o estoupido da guerra en Ucraína.

Neste contexto, a petición de Rueda de “coñecer en profundidade” as medidas antes de valoralas responde tanto a un cálculo político —non aliñarse sen detalles— como a unha esixencia técnica: entender que partidas do gasto correrán a cargo do Estado e cales requirirán esforzos adicionais das comunidades. Tamén encaixa coa táctica habitual do Goberno galego, que desde a etapa de Alberto Núñez Feijóo se mostrou especialmente vixilante coa lealdade institucional e a defensa do autogoberno económico.

Política nacional e ecos autonómicos

A escena que describe Rueda, dun Consello de Ministros demorado polas tensións internas da coalición, serve ademais para debuxar a imaxe de fragilidade que o PP rexional quere trasladar á opinión pública. Se ben agradece as medidas, non renuncia a converter a falta de diálogo