Sanidade refuerza inspección de bajas

Dezoito novos empregados incorporanse á rede de inspección sanitaria de Galicia. O seu obxectivo: acelerar os controis sobre as baixas laborais. A Xunta xustifica esta medida polo crecente volume de expedientes e a necesidade de reducir tempos. A situación afecta especialmente a comarcas como O Salnés, A Mariña e a zona de Vigo, onde xa se acumulan atrasos superiores aos 45 días nalgúns casos.

Tempo de máis.

Un esforzo pola eficacia

Os 18 contratados distribuiranse entre centros de saúde con maior carga asistencial e oficinas de recoñecemento de incapacidade. Non serán médicos, senón técnicos de apoio administrativo e xestión documental. A súa labor permitirá liberar aos facultativos para que se centren nas visitas presenciais, nas avaliacións clínicas e na análise de historias. Convén lembrar que cada ano se tramitan en Galicia máis de 120.000 baixas médicas de tipo común, e preto de 18.000 de orixe profesional. Das mesmas, un porcentaxe minoritario, aínda que significativo, require revisión por risco de prolongación indebida ou incompatibilidade co posto de traballo.

A ninguén se lle escapa que o sistema está baixo presión. As listas de espera para a inspección médica creceron dende 2022, tras anos de recortes no persoal e as baixas derivadas da pandemia. Nalgúns puntos, como Pontevedra ou Ferrol, os cidadáns denunciaron ter tido que esperar máis de seis semanas para unha revisión. Alí está a clave: a credibilidade do sistema depende da súa axilidade. Se as baixas se alargan sen control, socava a confianza. Se os controis son lentos, ábranse resquicios.

¿Baixas xustificadas ou presión laboral?

Fontes xudiciais recoñecen que nos últimos tres anos se elevaron as denuncias por suposta manipulación de baixas. Non se trata só de casos aislados. Hai investigacións abertas en sectores con alta rotación ou condicións precarias, onde se detectou unha sucesión anómala de incapacidades entre traballadores. Tampouco é menor o dato de que o 78 % das baixas revisadas en 2023 foron confirmadas, pero o 12 % se reduciron ou levantaron por falta de base clínica. Iso supón máis de 2 000 expedientes axustados ou pechados antes de tempo.

En paralelo, crece a preocupación entre os profesionais sanitarios. Un responsable do sector sinala que «cada vez se piden máis informes, con menos recursos e máis presión administrativa». Médicos de familia en zonas rurais, como en Terra de Lemos ou Allariz, admiten que dedican parte da súa xornada a xestionar a documentación das baixas, en detrimento da atención directa. «Non estamos para facer de xestores, pero se non o facemos, ninguén o fai», asegura.

Basta con mirar os datos de ausentismo. En 2023, a media rexional situouse no 4,3 %, por riba do 3,8 % de 2019. Pero hai diferenzas notables. No sector servizos, especialmente na hostalería e o comercio, alcanza o 6,1 %. Na administración pública, baixa ao 3,2 %. Non parece casualidade que onde se solicitan máis inspeccións sexa precisamente onde se detectan máis irregularidades.

Un sistema baixo tensión

O reforzo non resolverá todo. O certo é que 18 persoas non revertirán unha década de desinversión na saúde laboral. Fálanse máis: formación específica, dixitalización real de expedientes, coordinación entre a consellería, a Seguridade Social e os servizos municipais. En Lugo, por exemplo, xa se probou un sistema piloto de intercambio de datos entre atención primaria e unidades de valoración. Os tempos de resposta baixaron un 35 % en seis meses.

Pero ese modelo non está xeneralizado. En A Coruña, aínda se manexan carpetas físicas. En Vigo, os informes ás veces chegan con atraso por fallos na plataforma común. E nas áreas pequenas, como Ribadeo ou Cee, case non hai un facultativo para cubrir toda a comarca. Alí, a inspección é case testimonial.