Na mañá do venres no Pazo de Raxoi, a alcaldesa Goretti Sanmartín fixo un chamamento directo aos grupos municipais e á cidadanía ante a convocatoria do pleno extraordinario do próximo mércores 25, no que se someterán a votación os orzamentos municipais para 2026. A rexedora advertiu que, se as contas non obteñen o respaldo suficiente, non só se abriría unha crise política —coa posibilidade dunha cuestión de confianza sobre a mesa— senón que quedarían paralizados proxectos e servizos básicos que, dixo, xa teñen cifras concretas detrás.
O pulso no Pazo: datos e advertencias
Sanmartín confirmou na súa comparecencia que nas últimas xornadas se concretaran as posturas: as edís non adscritas e o Partido Socialista anunciaron que non apoiarían as contas, e o Partido Popular, pola súa parte, mantén a oposición previsible. «Xa se foron desvelando cales van ser as posicións», afirmou a alcaldesa, que non ocultou a súa frustración ante o que cualificou de movementos tácticos dentro do espectro progresista do Concello.
Do paquete orzamentario que chegará ao pleno Sanmartín destacou varias partidas que, na súa opinión, quedarían en aire se hai prórroga das contas de 2025. Citou os 14 millóns de euros do contrato de limpeza e recollida de residuos, os 4,2 millóns previstos para a nova depuradora de A Silvouta, e a partida para os centros socioculturais e os servizos de conciliación. En total, afirmou, o capítulo de servizos básicos sofre un incremento do 5,6% e o orzamento global rolda «máis de 70 millóns» destinados a estas áreas, segundo os seus cálculos.
Tamén puxo o foco na protección social: o proxecto de contas contempla un aumento do gasto neste capítulo do 250%, con especial incidencia no SAF (Servizo de Atención no Fogar), e en subvencións nominativas para asociacións, tecido deportivo e cultural da cidade. «Se non se apróban, non se resolve absolutamente nada», dixo Sanmartín, subliñando que unha prórroga impediría asumir incrementos de custo en servizos contratados e deixaría fóra investimentos pendentes.
«Que resolven estes orzamentos e para que serven? Que gaña Santiago se os orzamentos non saen aprobados?»
O que se xoga Santiago coa aprobación
Máis alá das cifras, a alcaldesa puxo sobre a mesa consecuencias concretas para a xestión diaria: a posibilidade de incrementar a plantilla municipal —citou a incorporación de seis novos bombeiros e tres axentes da Policía Local— e a habilitación dunha partida de 2 millóns de euros para intervir no rural, con pavimentacións e axuste de infraestruturas deportivas nas parroquias. Para moitos veciños dos municipios e parroquias periféricas, estas actuacións non son simbólicas; son a diferenza entre estradas aceptables e camiños en mal estado ou entre un servizo de emerxencias con reforzos e outro con plantillas xusto no límite.
En sectores sociais, universidades e asociacións deportivas xa se percibía inquietude. As subvencións nominativas, que dependen da aprobación das novas contas, sosteñen actividades que atraen visitantes e dinamizan a economía local, sobre todo nunha cidade que vive do Camiño, a universidade e a administración pública. O retraso ou a prórroga pode frear convocatorias, proxectos culturais e contratos que xeran emprego temporal.
A mención á depuradora de A Silvouta non é baladí: é unha obra recorrente na axenda de infraestruturas de Compostela, ligada á xestión da auga e a esixencias medioambientais que veñen de décadas atrás. Que esa partida quede sen executar sería un retroceso técnico.
