Sedentos de acordo: sete concellos da ría de Pontevedra unen a xestión do Lérez

Pontevedra, Poio, Marín, Sanxenxo, Vilaboa, Bueu e Ponte Caldelas deron o primeiro paso para crear unha Mancomunidade de Abastecemento que xestione de forma conxunta a auga do río Lérez. O acordo naceu nunha reunión telemática convocada por Augas de Galicia para analizar a situación de seca e materializarase, nunha primeira fase, nunha comisión xestora con representación dos sete concellos. O obxectivo declarado é compartir decisións sobre un recurso sometido a unha presión cada vez maior.

Da urxencia ao embrión da mancomunidade

A cita foi virtual e convocouna Augas de Galicia o pasado venres. Había un tema sobre a mesa, a escaseza, e unha saída planteada: deixar de xestionar a auga en sete despachos distintos para empezar a facelo nun só. De aí saíu o compromiso de constituír unha comisión xestora na que estarán representados todos os concellos vinculados ao sistema de abastecemento do Lérez. É o xerme dunha futura mancomunidade con entidade propia.

O perímetro do acordo abrangua boa parte da costa central pontevedresa. Bueu e Marín, na península do Morrazo. Sanxenxo, na outra beira da ría, co seu tirón turístico. Poio e a cidade de Pontevedra, no fondo da enseada. Vilaboa e Ponte Caldelas, cara ao interior. Sete realidades distintas, estivais unhas e mixtas outras, bebendo todas da mesma fonte.

Un río baixo vixilancia

Non é un debate académico. A reunión chega co Lérez en niveis baixos e co Concello de Pontevedra advertindo de que non descarta endurecer as restricións de auga se o caudal segue descendendo. A seca aperta. Non é menor o dato de que a capital xa contempla apertar máis a porca: cando un río alimenta a sete concellos, cada decisión tomada en solitario nótase na casa do veciño.

Poucas veces o calendario resultaba tan elocuente. O encontro celébrase en pleno agosto, cando o veraneo dispara a demanda nunha das costas máis visitadas de Galicia. Cómpre recordar, ademais, que deste sistema depende o billueco dun dos territorios con maior densidade de poboación e actividade económica do sur da comunidade. Administralo por separado, con sete criterios distintos, era un luixo que a climatoloxía recente se encargou de encarecer.

Que cambia cunha mancomunidade

Que é, exactamente, unha mancomunidade? A figura existe na lexislación de réxime local e permite que varios concellos asocien esforzos para prestar servizos comúns: desde a recollida de residuos ata, neste caso, o ciclo da auga. A vantaxe principal é evidente. As decisións deixan de tomarse en solitario e pasan a discutirse nun órgano conxunto, con regras compartidas e visión de conxunto sobre concas, infraestruturas e reservas.

A Xunta celebrou o paso dado este venres e presentouno como a porta de entrada a unha xestión máis moderna, máis eficaz e mellor preparada para resistir os golpes do clima. Desde a dirección de Augas de Galicia, o organismo autónomico ao fronte dos sistemas supramunicipais, sostense que unha estrutura deste tipo mellorará a coordinación entre concellos e permitirá anticiparse a futuros episodios de escaseza no canto de improvisar cando o río xa está baixo. Dito doutro modo: pasar da foto da seca ao plan da seca.

Do acordo ao billueco queda un treito

Ninguén se chame a engano. O camiño entre unha comisión xestora e unha mancomunidade consolidada ten tramos esixentes: haberá que redactar e aprobar uns estatutos, acordar o peso de cada concello no novo órgano, definir como se financian as infraestruturas e os visados que esixe a normativa para que a asociación de concellos naza con garantías. O difícil, como en toda voda institucional, non é o si. É a convivencia.