Tradición e churros en Sarria: o posto ourensán que xa é seña do San Xoán

Poucas cousas anuncian mellor a chegada das festas patronais de Sarria que o fume dunha frixideira instalada xunto ao antigo centro de saúde. Cada final de maio, como un reloxo suízo, aparece alí un posto de churros chegado desde Ourense que se converteu, case sen propoñerllo, en parte da paisaxe do San Xoán sarriatense. E cando chega o domingo de clausura, toca desmontar. A xente, con todo, sempre pide o mesmo: que se queden un pouco máis.

Detrás do negocio hai unha historia familiar das de antes. A receita, o nome e a tradición veñen de lonxe, e quen hoxe atenden a churrería téñeno claro: a clave non está só na masa, senón no trato. Quen para alí unha vez, volve. E quen volve, pregunta cando volven eles.

De Ourense á Terra de Lemos: unha relación forxada ao calor da frixideira

Non é habitual que un comercio ambulante percorra máis de cen quilómetros para instalarse nunha vila que, a priori, podería parecer un mercado menor. Pero Sarria ten algo. Será o tirón do Camiño, será a bondade dos lemosiáns, mais o certo é que este posto ourensán leva xa varios veranos deixando pegada na comarca. A relación comezou, como tantas cousas boas en Galicia, por un contacto persoal. Un antigo churreiro de Lugo cedeu a praza a esta familia cando deixou de vir, e o relevo cuallou.

A ninguén se lle escapa que o comercio ambulante vive horas baixas en moitas zonas rurais de Galicia. As feiras tradicionais perden pulso, os postos redúcense e cada vez custa máis atopar esa oferta variada que antano enchía as prazas dos concellos. Por iso resulta rechamante que un negocio familiar se manteña fiel a unha cita festiva ano tras ano, desprazando recursos humanos e materiais desde outra provincia. Non é un capricho. É rendible, si, pero tamén é vontade de estar.

O San Xoán de Sarria, un escaparate que segue a atraer

As patronais de Sarria son das que teñen peso específico na comarca de Sarria e máis alá. Non é unha festa calquera. A vila, co seu tirón xacobeo e a súa densidade de servizos, concentra durante os días de San Xoán un volume importante de visitantes que se suman aos veciños. Para calquera comercio, estar presente nesas datas significa expoñerse a centos de potenciais clientes en moi poucos días.

A churrería en cuestión instálase nunha zona de paso, xunto ao antigo centro de saúde. Localización estratéxica, chamaríalle un experto en márketing. Non fai falla ir buscar a xente; a xente pasa por diante. O cheiro fai o resto. Cómpre recordar que nas festas galegas o consumo de comida na rúa é un dos grandes motores económicos, desde a pulpería montada nun cobertizo ata o bodrio improvisado nun local en desuso. Todo suma. Todo move caixa.

Mais dun mes de traballo intenso antes de volver á casa

O calendario deste posto é revelador. Chegan a finais de maio e marchan ao concluír as festas, a finais de xuño. Máis dun mes de actividade ininterrompida, con xornadas que en época de celebracións se alongan ata a madrugada. Quen teña traballado algunha vez fronte a unha frixideira sabe do que falamos: calor, aceite fervendo, colas que non rematan e a presión de non fallar co punto da masa. Non é un traballo doado.

E, con todo, cando chega o momento de recoller, os clientes insisten. Piden que se queden máis tempo. Que non marchen aínda. Esa petición, repetida cada ano, é probablemente o mellor termómetro de como o están a facer. En demasiadas ocasións os pequenos negocios desaparecen sen que ninguén reclame a súa ausencia. Aquí ocorre xusto o contrario. A xente nota cando falta algo. E díloo.