Un horizonte renovado na Coruña: a despedida ao viaduto do Chuac e a transformación urbana

Repensar a mobilidade e a paisaxe tras décadas de estruturas elevadas

O espazo urbano non é inmutable. Cambia, a miúdo de forma silenciosa, outras veces con xestos tan rotundos como o que se vén de vivir na Coruña: a desaparición definitiva do viaduto que durante anos marcou a silueta da avenida da Pasaxe. Máis que un simple derrubo, este acontecemento invita a reflexionar sobre a evolución da cidade e as decisións que perfilan a convivencia entre infraestruturas, mobilidade e cidadanía.

O peso das infraestruturas na identidade dos barrios

Durante décadas, o acceso elevado ao hospital CHUAC foi moito máis ca unha estrutura de formigón: constituíu un símbolo de crecemento e modernización, ao tempo que unha fronteira visual e física para a contorna. A súa presenza, se ben útil en termos funcionais, condicionou a percepción do espazo e o modo en que os veciños experimentaban o seu barrio.

O desmonte, concretado en apenas tres días intensos de traballo, supón unha ruptura co pasado e a oportunidade de redescubrir unha paisaxe tradicionalmente oculta á vista. É nestes intres, cando o asfalto volve respirar e o horizonte se despexan, onde xorde a pregunta: canto inflúen as infraestruturas na identidade colectiva dunha cidade?

Oportunidade para o hospital e a contorna urbana

A demolición do viaduto responde a unha transformación moito maior: a ampliación e modernización do complexo hospitalario. Neste proceso, a eliminación do acceso elevado convértese nun xesto simbólico cara á integración do hospital coa súa contorna, abrindo a porta a unha mellor conexión peonil e a unha posible recuperación de espazos públicos.

Coa retirada do viaduto, a área gaña en permeabilidade e potencial para o desenvolvemento de zonas verdes, accesos amables e novos equipamentos. Porén, toda intervención desta magnitude implica tamén retos: asegurar que o tráfico flúa, garantir a seguridade dos peóns e ciclistas, e manter un equilibrio entre a funcionalidade e a calidade de vida dos residentes.

O papel dos tempos festivos nas obras urbanas

Non pasa inadvertido o feito de que os traballos se concentrasen en datas de menor actividade, coincidindo co período vacacional de Semana Santa. Esta estratexia, cada vez máis frecuente nas grandes cidades, busca reducir o impacto na mobilidade e facilitar a transición cara aos novos usos do espazo. Un recordatorio de como a planificación urbana debe adaptarse tamén ao ritmo da vida social e ás necesidades cambiantes da cidadanía.

Esta forma de calendarizar as obras permite, ademais, que a reapertura da vía se viva case como un acontecemento colectivo: a poboación retorna á súa rutina cunha imaxe renovada da contorna, xerando conversa e, en moitos casos, expectación polos próximos pasos na transformación urbana.

Ollando ao futuro: leccións e desafíos

A experiencia da Pasaxe é, en certo modo, representativa dun movemento global: o cuestionamento das grandes infraestruturas elevadas levantadas nos anos de expansión urbana e a busca de modelos de cidade máis integradores e sostibles. Outras urbes optaron por retirar pasos elevados ou soterrar trazados viarios, apostando por espazos máis habitables e menos fragmentados.

Pero o reto non remata coa demolición: comeza a verdadeira tarefa de repensar o espazo liberado, garantir que as novas solucións non repitan erros pasados e que a transformación beneficie a todos os colectivos. A transparencia na xestión, a participación veciñal e unha visión a longo prazo serán claves para que a nova imaxe da Pasaxe non sexa só un fito visual, senón un avance real en calidade urbana.