Unha carta desde a dor: a resposta dunha nai ao proxecto de ruta do narcotráfico

Mentres os trámites administrativos seguen a frear o polémico proxecto dunha ruta turística polos lugares onde entraba a droga en Galicia, unha voz allea á política e aos negocios entrou en escena. Trátase de Ánxeles, unha nai galega que fixo chegar ao antigo contrabandista Laureano Oubiña unha carta cargada de memoria e de reproches, segundo recolleu a prensa local.

A súa mensaxe non é unha diatriba baleira. Ánxeles pertence a esa xeración que viviu en primeira persoa a Galicia dos anos noventa: a das lanchas cargadas na ría, os disparos e as familias destrozadas polas adiccións. E o seu argumento é directo: se se quere amosar o narcotráfico, que se amose enteiro, tamén o seu lado máis escuro.

Do tour en barco aos narcopisos

A misiva propón ao antigo contrabandista repensar completamente o percorrido. En lugar de embarcar curiosos fronte ás praias e estuarios por onde chegaban as mercadorías, Ánxeles suxírelle incluír no itinerario os barrios marxinais e os pisos onde os consumidores peregrinan a diario en busca de substancia. Alí, apunta, está a outra cara do negocio que se pretende converter en reclamo turístico.

A referencia ás consecuencias sanitarias do consumo atravesa toda a carta. A autora lembra que a banalización do problema logrou desviar a atención pública, pero que as cifras seguen sendo contundentes: máis de mil mortes ao ano por sobredoses en España. Un dato que, na súa opinión, debería pesar en calquera iniciativa que presente o mundo da droga como unha anécdota pintoresca do pasado.

Un proxecto xa parado pola Administración

O contexto da carta non é menor. A ruta turística ideada por Oubiña quedou detida pola Xunta de Galicia, que apuntou á posibilidade de multas de ata 9.000 euros. O impulso do proxecto respondeu entón convertendo o veto noutro acto: unha charla gratuita, co lema de que ninguén pode silencialo en terra firme.

A polémica abre unha pregunta de fondo que trascende os seus protagonistas: que lugar ocupa a memoria do narcotráfico na Galicia de hoxe? Para unha parte da sociedade, recuperar eses episodios ten valor histórico e documental. Para outras, como a nai que escribiu esta carta, converter as rutas do estupefacente nun produto de lecer supón mirar cara a outro lado mentres as adiccións seguen cobrándose vidas.

A memoria de quen o sufriu

O valor do texto de Ánxeles está precisamente nesa perspectiva. Non se trata dun posicionamento institucional nin dunha crítica política ao uso: é o testemuño de quen coñece o que ocorreu nos noventa, o que continuou na década seguinte e o que persiste actualmente. A súa carta reivindica que en calquera relato turístico sobre o contrabando teñan cabida as vítimas do consumo, non só os episodios espectaculares das descargas na costa.

Queda por ver se a misiva terá algún efecto sobre un proxecto que, de momento, segue bloqueado administrativamente. O que si demostra é que a sociedade galega non pechou a ferida, e que calquera intento de rendibilizar comercialmente aquela época terá que contar con quen pagaron o prezo máis alto.

Ao final, a pregunta que deixa esta carta é incómoda pero necesaria: cando se comercializa o pasado narcotraficante como atracción, a quen se lle conta a historia e que partes se omiten? Ánxeles decidiu que a súa voz, a dunha nai con memoria, non vai faltar nes debate.

Con información de medios galegos