Unha vida invisible: un home e o seu can perecen no incendio dunha casa abandonada en Foz

A noite do xoves detívose de golpe na entrada de Foz. Un incendio devorou unha vivenda abandonada na avenida de Viveiro, deixando tras de si un escenario desolador: un home sen teito e o seu can perderon a vida entre as lapas. Unha explosión alertou os veciños pouco antes das dez da noite, pero o lume xa tomara o inmoble cando tentaron achegarse.

A noite na que a Avenida de Viveiro se paralizou

Poucas veces un estoupido rompe a quietude dunha localidade costeira con tanta violencia. Os veciños de vivendas próximas sentiron a detonación procedente do interior do inmoble abandonado ao redor das dez da noite. O instinto empurounos a aproximarse, a tentar chegar ata a casa para comprobar que ocorrera e se había alguén dentro. Non puideron acceder. As lapas impedíanllo.

Quen residía nese edificio non figuraba en ningún padrón formal nin dispoñía das comodidades mínimas para afrontar unha noite de verán na comarca de A Mariña. Era unha persoa sen fogar que atopara refuxio nunha estrutura deixada ao abandono. Xunto a el permanecía o seu can, o seu único compañeiro naquelas condicións de precariedade extrema. Ambos pereceron no incendio.

A ninguén se lle escapa a dureza do suceso. A avenida de Viveiro é unha das vías principais de entrada á localidade lucense, un punto de tránsito constante onde centos de vehículos pasan a diario sen imaxinar o que ocorre portas adentro. A traxedia sacode un concello volcado estes días na tempada estival.

A vulnerabilidade de quen viven ao marxe

Dificilmente se pode intervir a tempo cando se ignora quen ocupa un inmoble en situación de abandono. Cómpre recordar que a vivenda informal, a okupación de estruturas ruinosas por parte de persoas sen teito, responde a unha realidade social complexa. Non se trata de episodios illados. A falta de recursos asistenciais, a soidade non desexada e a ausencia de redes de apoio empurran a moitas persoas a buscar refuxio onde poden.

O lume non perdoa a precariedade. Pola contra, castígaa coa máxima severidade. Unha instalación eléctrica deficiente, o uso de cociñas de gas butano improvisadas ou candeas para iluminar espazos sen subministración son riscos constantes. Non é menor o dato da explosión que escoitaron as testemuñas antes de que as lapas se propagasen. Todo apunta a un accidente doméstico tráxico, a consecuencia directa de habitar un espazo que non reúne condicións mínimas de habitabilidade.

O home vivía alí co seu animal de compañía. Esa compañía animal adoita ser o último vínculo afectivo de quen caen na exclusión social máis severa. A morte de ambos nas mesmas circunstancias engade un grao máis de dor a unha nova que estremece.

Vivendas abandonadas: o perigo latente en moitas localidades galegas

Demasiadas veces se normaliza a existencia de edificios en ruínas ou semiderruídos no centro e as entradas dos nosos concellos. A Mariña Central e a costa lucense non alleas a este fenómeno. O avellentamento poboacional, o éxodo rural e a crise inmobiliaria deixaron un rastro de inmobles baleiros que se degradan cos anos. Algúns convértense en refuxio de paso para persoas que non teñen onde ir.

A xestión deste patrimonio obsoleto corresponde aos propietarios e, en última instancia, aos concellos. As ordenanzas municipais contemplan a obriga de manter as fachadas e os peches en condicións de seguridade. Pero a realidade é testaña. O control sobre quen entra e sae dunha casa en desuso resulta case imposible cando as estruturas están abertas ou accesibles.