Vigo activa pola súa conta a prealerta de seca: o encoro de Eiras non dá máis de si

A paradoxa tardou poucos meses en confirmarse. Tras un inverno que MeteoGalicia cualificou como o máis húmido do último cuarto de século e que a Aemet pechou cun récord histórico de días de chuvia, Vigo enfrontase agora a unha prealerta de seca con apenas cinco meses de auga garantizada nas súas reservas. O Concello non agardou pola Xunta para decretar restricións e xa prohibiu o enchido de piscinas e o uso de mangueiras.

De récord de chuvia a seca: o xiro do clima

Poucas veces un inverno tan chuvioso xerara tantas esperanzas frustradas. Aquelas xornadas interminables de precipitación que inundaron comarcas enteiras e alimentaron os ríos ata desbordalos quedaron xa lonxe, demasiado lonxe. A ninguén se lle escapa que o almacenamento de auga depende tanto do que chove como do que deixa de chover despois, e aí está a clave do que sucede no encoro de Eiras, en plena serra de O Suído, nunha zona de difícil acceso e relevo accidentado no interior da provincia de Pontevedra.

O certo é que a primavera máis seca desde 1990 se encargou de baleirar os encoros case coa mesma rapidez coa que o inverno os enchera. O verán, coas súas altas temperaturas e os seus ceos despexados, terminou por apurar un escenario que moitos técnicos viñan anunciando con preocupación desde o mes de maio. A memoria meteorolóxica de Galicia, como tantas veces, non perdona.

O reloxo de Eiras: cinco meses de marxe

Demasiado pouco tempo. Quen pasara polas inmediacións do encoro de Eiras nas últimas semanas terá comprobado a nudez das súas beiras, ese anel terroso que delata cantos metros cúbicos desapareceron desde o outono. O rexedor vigués foi taxativo ao respecto: apurando ao límite as reservas dispoñibles, o subministro resiste cinco meses.

Non é menor o dato. Cómpre recordar que Eiras é a principal fonte de abastecemento non só de Vigo, senón tamén de boa parte da súa área metropolitana, unha das zonas máis poboadas de toda Galicia. Falamos de centos de milleiros de persoas que dependen dun mesmo encoro, dunhas mesmas tubaxes e dunha mesma conca que agora agoniza baixo o sol do verán. A dependencia dun único sistema converte calquera baixada de nivel nunha ameaza directa para o conxunto do sur da comunidade.

Restricións: o exemplo de Baiona

Vigo non foi a primeira. O concello de Baiona, na comarca do Val Miñor, xa tomara medidas similares días antes, prohibindo os usos non esenciais da auga e avisando os seus veciños de que o grifo non ía estar exento de control. Agora, a maior cidade de Galicia segue o mesmo camiño: nin duchas en instalacións deportivas ao aire libre, nin enchido de piscinas privadas, nin rego de xardíns municipais.

Basta con mirar o parte meteorolóxico para entendelo. As previsións de chuvia para as vindeiras semanas son practicamente nulas, e a evaporación nos encoros galegos durante xullo e agosto pode restar varios puntos ás reservas cada semana. A cifra fala por si soa. Fontes municipais recoñecen que a situación é delicada e que non se descartan medidas máis duras se as precipitacións non acompañan no outono.

O pantasma de 2017

Difícil non mirar cara atrás. A comparación é inevitable e, ademais, inquedante: o nivel actual de Eiras está por baixo do que rexistraba nas mesmas datas do ano pasado e, o que preocupa aínda máis, por baixo incluso do de 2017. Aquel verán Vigo sufriu unha seca extrema seguida dunha onda de calor que puxo en xaque o abastecemento de boa parte do sur galego.