O Concello de Lugo somete este mércores á xunta de goberno o plan parcial dun segundo desenvolvemento no ámbito de A Cheda, ao oeste da cidade. O proxecto plantea unha edificabilidade residencial de 30.458 metros cadrados —dos que 13.706 se reservarían para vivenda protexida— e contempla a construción de ata 300 vivendas, 137 delas catalogadas como de promoción pública. A falta de confirmación oficial sobre detalles comerciais, o documento inclúe solo para un hipermercado e completa a cadea de plans que en pouco tempo cambiaron o panorama urbano da periferia lucense.
O proxecto en cifras: espazo, custos e calendario
Sobre o papel, o aproveitamento urbanístico do ámbito alcanza os 45.991 metros cadrados, case o equivalente a sete campos de fútbol. Máis de 27.000 metros cadrados destínanse a zonas verdes e espazos libres e outros 10.640 a viarios, segundo o expediente que hoxe discute o goberno local. O custo de urbanización, asumido íntegramente polos propietarios, aproxímase aos 3,9 millóns de euros, mentres que o Concello calcula que a actuación lle xerará un incremento patrimonial superior aos 4,8 millóns.
Administrativamente, a aprobación do plan parcial sería o primeiro paso. Tras esa decisión inicial comeza un período de información pública de dous meses, acompañado da notificación individual a propietarios afectados. O expediente requerirá ademais informes sectoriais —Patrimonio, Augas, Estado, entre outros— antes dunha aprobación definitiva. Non é un procedemento exprés: fontes municipais lembran que é habitual que estas operacións acumulen alegacións e solicitudes de aclaración.
No plano residencial, a proposta plantea unha notable participación de vivenda protexida: máis dunha terceira parte do solo residencial iría a VPO. Para moitos técnicos consultados na cidade, ese porcentaxe responde á crecente demanda de vivenda asequible en Lugo e á necesidade do Concello de equilibrar plusvalías urbanísticas con resposta social.
Dos desenvolvementos en A Cheda: un en marcha e outro en ciernes
A Cheda converteuse no foco da expansión urbana lucense. Cara ao sur, as obras xa están en execución —varias grúas puntean o horizonte—; cara ao oeste, onde se sitúa o plan que se debate hoxe, o terreo segue maioritariamente en verde ata que supere os trámites administrativos. A parcela obxecto do novo plan queda delimitada pola estrada N-6 e as avenidas Marqués do Ombreiro e dos Deportes, un entorno que nas últimas semanas viu como se encadeaban decisións municipais sobre solo.
Hai pouco máis dunha semana a xunta de goberno aprobou o plan parcial doutra urbanización en A Cheda, máis pequena —en torno a 18.000 metros cadrados— pero con un alcance claro: incorpora tamén unha gran superficie comercial. Nese caso, o convenio de urbanización xa contempla a chegada da cadea Mercadona, que sumaría un terceiro establecemento en Lugo tras os situados na Avenida Infanta Elena e en Sanfiz. O traslado desde a actual ubicación de Ronda do Carme con Marqués do Ombreiro á nova parcela é unha operación que leva anos negociándose entre promotor e firma comercial.
Para os veciños da zona, o dobre fronte de obras plantea preguntas prácticas e políticas: tráfico, accesos, servizos educativos e sanitarios ou o mantemento de espazos verdes. As asociacións vecinais expresaron en ocasións a súa inquietude pola rapidez coa que se concentran proxectos nos márgenes da cidade; por súa parte, o Concello argumenta que a iniciativa privada cobre o custo da urbanización e que os desenvolvementos aportarán ingresos e solo público.
Repercusións municipais, sociais e medioambientais
Desde a perspectiva municipal, as operacións sobre A Cheda supoñen unha inxección de recursos: a máis-valía prevista supera o consignado en proxectos municipais de anos recentes e podería aliviar, temporalmente, as tensións orzamentarias. Non obstante, os técnicos advirten que o ingreso inicial debe ir acompañado de investimentos en dotacións: colexios, centros de saúde, mellora da rede viaria e transporte público. A planificación a curto prazo dirá se as cifras de urbanización se traducen en servizos reais para os novos veciños.
No plano social, a notable cota de vivenda protexida é benvida por partidos e organizacións que reclaman máis accesibilidade á vivenda, especialmente para xuvenís e familias con rendas medias. Ao mesmo tempo, a concentración de promocións privadas e superficies comerciais reabre o vello debate sobre o modelo de cidade: ¿máis periferia e grandes centros comerciais ou rehabilitación e densificación do casco urbano? Lugo, co seu casco murado e tecidos históricos que precisan atención, afronta esa encrucillada con proxectos que favorecen a expansión exterior.
O impacto medioambiental tampouco é menor. Aínda que o plan reserva amplas áreas verdes, a transformación de case 46.000 metros cadrados altera usos e drenaxes tradicionais. Fontes próximas á zona de urbanismo sinalan que os informes de Augas e Medio Ambiente serán clave para fixar condicionantes sobre retención de augas, arbolado e conectividade ecolóxica. Na práctica, os condicionantes que xurdan deste dictámen marcarán a calidade final do desenvolvemento.
A medio prazo, a operación pode provocar cambios na mobilidade: a N-6 e as avenidas próximas sufriran maiores fluxos; o deseño viario do plan inclúe claves para xestionar ese tráfico, pero a coordinación coa Xunta e o Estado —cando se trata de accesos a carreiras nacionais— será necesaria. O carril bici e a integración peonal, reclamados noutros proxectos como o do Sagrado Corazón, figuran na axenda municipal, aínda que a súa execución depende de partidas e prioridades orzamentarias.
A aprobación inicial que vota hoxe a xunta de goberno non pecha o proceso, pero sí marca unha dirección: A Cheda vai seguir transformándose nos próximos anos, co impulso do sector privado e a supervisión pública. Para Lugo ábrese agora a tarefa de conxugar crecemento, protección da paisaxe periurbana e prestación de servizos. O reto é facelo mantendo a cohesión social e respectando o patrimonio —non só o monumental, senón a paisaxe cotidiana dunha cidade que crece sen perder o seu carácter.
