A Mariña inúndase: Foz baixo a auga e un temporal que non dá tregua

O que estaba anunciado terminou cumpríndose con creces. As precipitacións previstas para este domingo deixaron na comarca de A Mariña un regueiro de inundacións que volveron poñer en evidencia a fraxilidade dalgunhas infraestruturas hidráulicas e de saneamento da zona. Foz foi un dos concellos máis castigados, con rúas convertidas en auténticos ríos improvisados ante a imposibilidade dos sistemas de drenaxe para absorber semellante volume de auga en tan poucas horas.

Quen coñeza a xeografía lucense sabe que A Mariña non é allea aos temporais. Pero hai xornadas nas que a predición meteorolóxica queda curta e a natureza impón a súa lei sen contemplacións. A gota fría ou a fronte atlántica —as etiquetas meteorolóxicas importan pouco ao cidadán que ve como a auga lle chega á porta de casa— descargou cunha violencia infrecuente sobre o litoral. A cifra fala por si soa e confirma a severidade do episodio.

Dezaseis litros que desbordaron o litoral

En Foz, a auga acumulada durante a xornada dominical acadou os 16,3 litros por metro cadrado. Unha cantidade que, a simple vista, podería parecer manexable para calquera sistema urbano moderno, mais que na práctica se traduciu en anegamentos de rúas, sotos e garaxes de diversas localidades do concello costeiro. A ninguén se lle escapa que cando case vinte litros caen en forma de chubascos torrenciais e concentrados nunha marxe de poucas horas, o sumidoiro convencional simplemente colapsa. A auga busca o seu camiño, e atópao arrastrando canto atopa ao seu paso. Non é a primeira vez que Foz se enfronta a unha situación destas características, o cal plantea serias dúbidas sobre a capacidade de adaptación da rede de pluviais en concellos galegos sometidos a episodios cada vez máis extremos.

Máis alá de Foz: a comarca baixo aviso

Dificilmente se pode entender o ocorrido en Foz sen mirar ao resto da comarca. E é que o temporal non golpeou unicamente a este concello. A mesma gota fría que anegou as rúas do litoral focense descargou con aínda máis forza en concellos veciños, onde os rexistros pluviométricos chegaron a marcar a nada desprezable cifra de 23,7 litros por metro cadrado. Cómpre recordar que A Mariña é unha comarca cunha orografía particular, onde a combinación de serras costeiras e vales profundos xera un microclima propicio para a retención de humidade e a formación deste tipo de fenómenos convectivos.

Non é menor o dato de que a choiva se cebara con especial intensidade nunha zona de por si húmida. A poboación local está acostumada á persistente choiva galega, esa que cae con paciencia infinita durante meses enteiros, mais os temporais torrenciais do domingo representan outra natureza ben distinta. As inundacións en localidades como Foz demostran que o problema non é só a cantidade de choiva caída, senón a velocidade coa que o terreo a absorbe —ou, mellor dito, a súa incapacidade para facelo—.

O factor do cambio climático nos temporais costeiros

Poucas veces como nos últimos anos resulta tan evidente que os patróns meteorolóxicos tradicionais se alteraron de forma substancial. A clásica alternancia entre temporais atlánticos suaves e semanas de seca deu paso a un escenario moito máis errático. O certo é que Galicia asiste con preocupación a unha sucesión de episodios extremos que parecen ir en aumento.