Acampada no Obradoiro: a Policía desaloja a un peregrino dos soportal de Raxoi en Santiago

Unha tenda de campaña plantada baixo os soportais do Pazo de Raxoi, a escasos metros da fachada da Catedral e da sede do Concello de Santiago. A imaxe resultaría pintoresca en calquera outro escenario, pero na Praza do Obradoiro —corazón xeográfico e simbólico da cidade— converteuse este luns en motivo de intervención policial. A Policía Local procedeu ao desaloxo dun peregrino que decidira establecer alí o seu lugar de pernoita, reavivando co seu xesto un debate que nin moito menos é novo na capital galega.

Verán. Calor. Afluencia turística en plena suba. E con iso, como ocorre cada tempada, un repunte de comportamentos que rozan o incívico ou o atravesan de cheo. A tenda instalada baixo Raxoi é só o último episodio dunha serie que vén repetíndose con frecuencia crecente nos meses de maior ocupación. A ninguén se lle escapa que Santiago vive do peregrino e do visitante. O que xa non resulta tan evidente é onde se sitúa a liña entre a hospitalidade que define a esta cidade e a permisividade ante actitudes que deterioran un espazo catalogado como Patrimonio da Humanidade pola UNESCO.

Raxoi como espello do conflito

Non é un edificio calquera. O Pazo de Raxoi, coa súa impoñente fachada neoclásica presidindo o flanco occidental da praza, aloxa desde hai décadas as dependencias municipais e a residencia do alcalde. Que alguén despregue unha tenda de campaña á porta mesma da sede institucional ten algo de provocación, aínda que probablemente non fose esa a intención do peregrino. Quen chega ao final do Camiño arrastra xornadas de marcha, esgotamento físico e un cansazo que ás veces nubla o sentido común. Convén recordalo. Tamén convén recordar que a existencia de albergues, hostais e pensións no casco histórico e os seus arredores responde precisamente a esa necesidade de acollida.

O caso é que as imaxes circularon con rapidez. Unha tenda, un saco de durmir, os arcos de Raxoi ao fondo e, sobre a cabeza do acampado, a silueta inconfundible do Pórtico da Gloria recentemente restaurado. Difícil atopar metáfora máis elocuente do choque entre o sagrado e o prosaico. Fontes municipais confirmaron a actuación da Policía Local, que se limitou a requirir o desaloxo sen que, ao parecer, se producisen incidencias maiores. Un trámite rápido. Unha anécdota menor en aparencia. Pero tamén un síntoma.

O debate que non termina de pecharse

Porque o asunto de fondo excede con moito a un peregrino e a súa tenda. O certo é que o casco histórico compostelán arrastra desde hai anos unha tensión crecente entre a masificación turística e a vida cotiá de quen o habitan. As queixas veciñais por ruído, por ocupación de espazos públicos, por comportamentos impropios en lugares de tránsito obrigado non son novas. Reproducense cada verán coa regularidade do reloxo. E cada verán reaparece a mesma pregunta en boca de comerciantes, hostaleiros e residentes: ata onde pode chegar a tolerancia antes de que se rompa o equilibrio?

Santiago non é, nin de lonxe, o único destino patrimonial que se enfronta a este tipo de tensións. A diferenza estriba quizais na súa condición de cidade de peregrinación, que introduce un matiz teolóxico e cultural do que carecen outros enclaves turísticos. O peregrino non é exactamente un turista, aínda que ás veces as fronteiras entre ambas as figuras se difuminan ata o irrecoñecible. O Camiño ten as súas regras non escritas, os seus códigos de respecto e de contención. Pero o Camiño tamén se masificou, e non todos os que o percorren chegan a Compostela co mesmo espírito. Abonda con camiñar pola zona vella un sábado de xullo para comprobalo.