Actualidade: de la Rubia, o rei do Instrumento

Os últimos acontecementos relacionados con rubia, rey instrumento xeraron un intenso debate na opinión pública. Analistas e especialistas coinciden en sinalar que nos atopamos ante un punto de inflexión que podería marcar o rumbo dos próximos meses.

Unha velada musical con protagonistas destacados

Os detalles que xurdiron revelan unha situación complexa que require un análisis detallado. Unha nova proposta da OBS, neste caso contando con dous solistas, dos que un era responsable da dirección do conxunto.

Este non era outro que o violinista Ignacio Ramal, colaborador habitual da orquestra como concertino; e o convidado era o organista Juan de la Rubia que, se o seu instrumento figuraba no programa como o rei dos instrumentos, a el poderiámolo nomear como rei da velada e do instrumento que toca.

Traeuno nun vehículo e, a pesar de ser un órgano ‘pequeno’, debe de pesar o seu. A cambio garantíronos que cada vez que o facía soar facía ferver o sangue de calquera melómano que se preceza, sen esquecer que o ímpeto que o move é tan imperioso como o propio instrumento.

A entrada, por exemplo, no ‘Grave’ do ‘Concerto para violín e órgano en Re menor RV 541‘ xa nos poñía en antecedentes da súa maneira de entender o atractivo do órgano, e non é outra que manexar con vigor a melodía e aplicar, xa como entrada ou sobre o acompañamento, notas de pedal (sostidas), pero de diferentes ‘cores’ ou sons.

Estos cambiábaos á vista do público mediante un sistema que nos lembraba ás marchas dun gran vehículo e que seleccionaba para buscar unha variedade tímbrica espectacular, de xeito que non nos cansase nunca calquera elección proposta. Así, esta entrada fermosísima sobre estes longos sons deu paso a un pasaxe contrapuntístico ‘a solo’ dunha claridade e brillantez portentosas.

A Miguel Rincón non o víamos desde ‘Il Combattimento’, e aquí puidemos escoitalo con claridade nos remates que teceu no seu acompañamento ao órgano. Naturalmente, tanto no primeiro movemento como no terceiro asistimos ás imitacións de ambos instrumentos solistas ou á súa superposición, alcanzando un máximo virtuosismo neste último ‘Allegro’.

Repertorio, disposición e son

E que decir do ‘Concerto para órgano e orquestra en Fa maior, O cuco e o ruiseñor, HWV 295‘ onde as melodías cruzábanse co ‘piar’ das aves, achegando esa ficción de sentir os paxaros interrompendo o canto do instrumento desde distintos puntos (a diferentes alturas do teclado).

Non cabe dúbida de que o programa era de grande ledicia e brillo, á vez que de variedade, como a ‘Sonata en trío para frauta doce, violín e continuo en Do menor HWV 386‘, onde a frauta asumíaa Pedro Castro, colaborador habitual da OBS como oboísta, que aquí facía dúo con Ramal.

Sorprendeunos que este abandonase o seu posto de concertino para situarse á dereita, deixando o seu posto á frauta: o seu violín proxectaba cara ao fondo do escenario, co que perdía presenza. Pode que pensase que así equilibraría o son da frauta, pensando nela como un son máis débil, e cremos que non.

Xa nos chamara a atención ver no grupo ao completo as violas á dereita, xunto ao continuo. Iso non é estraño, pero desde o inicio notamos os violíns algo opacos, e ademais coas violas ‘de costas’ ao público e ao outro lado do escenario: pensamos que así non se gañaría brillo precisamente.

Tampouco é a primeira vez que se colocan todos de pé, incluíndo o violonchelo. Estes instrumentos non están pensados para isto, e o seu son máis ben grave tende a expandirse cara a todos os lados, ao contrario que os agudos que priorizan a liña re