Actualidade: o Supremo rexeita as denuncias contra o xefe da UME pola súa xestión durante a DANA

Os últimos acontecementos relacionados con supremo rexeita denuncias contra xefe xeraron un intenso debate na opinión pública. Analistas e especialistas coinciden en sinalar que nos atopamos ante un punto de inflexión que podería marcar o rumbo dos próximos meses.

Os detalles que foron emerxendo revelan unha situación complexa que require un análise detallado. A Sala do Militar do Tribunal Supremo acordou inadmitir a trámite as denuncias que nove particulares presentaran contra o tenente xeneral xefe da Unidade Militar de Emerxencia (UME), Francisco Javier Marcos Izquierdo, pola súa xestión durante a dana. Os maxistrados consideran que despregar a todas as Forzas Armadas dispoñibles nun radio de 500 quilómetros, como pedían os denunciante, é «un deber absolutamente desmesurado en abstracto». Nun auto, recollido por Europa Press, o alto tribunal concluíu que nos feitos denunciados non se aprecia a comisión de delitos de homicidio por imprudencia profesional grave, omisión do deber de socorro, denegación de auxilio, deslealdade, incumprimento do deber, extralimitacións no exercicio do mando, abandono do servizo ou incumprimento dos deberes militares. Nas denuncias, que foron remitidas ao Supremo polo Xulgado de Instrución número 3 de Catarroja (Valencia), os particulares aseguraban que o xefe da UME debía de ter ordeado «a mobilización de todos os efectivos dispoñibles» da unidade na península e do resto das Forzas Armadas «nun raio de 500 quilómetros». Os maxistrados sosteñen que as queixas se basean en conxecturas, suposicións ou especulacións «sen base en ningún feito concreto», ao tempo que subliñan que, aínda que apunte a supostos omisivos, iso non significa que non deba expoñerse o feito (acción ou omisión) que revista carácter de delito. O Supremo reitera que «hipóteses, conxecturas, suposicións, capricho, animadversión, etc., non permiten abrir unha investigación a un cidadán». E lembra que «un Estado de liberdades debe permitir que un cidadán confíe (poida confiar) en non ser obxecto de investigación sen base fáctica algunha». «O contrario implica unha restrición moi significativa e grave no eido das liberdades», engade. Así as cousas, o tribunal sinala que na denuncia non consta que o denunciado deixase de cumprir co seu deber (nun sentido xurídico-penal) nin que omitise dolosa ou imprudentemente a acción imposta polo deber. Ademais, subliña que denunciar que o tenente xeneral tiña a obriga de mobilizar todo o Exército supón «un deber absolutamente desmesurado en abstracto», e tamén en concreto tendo en conta o Protocolo de Intervención da UME establecido polo Real Decreto 1097/2011, do 22 de xullo. Neste sentido, conclúe que o deber xurídico (que sempre é necesario determinar nos delitos de omisión), que nace da posición institucional que ocupa unha persoa, «non pode desbordarse pola conxectura, que é o que aparece nas denuncias», de que se debería ter mobilizado a todas as Forzas Armadas, e que, por non telo feito así, foi «causa de mortalidade e penalidades». «Tal tipo de argumentación carece da máis mínima consistencia para configurar un ‘feito’ aos efectos de abrir un proceso penal», recalca a Sala do Militar, que asumiu a competencia para pronunciarse sobre as denuncias porque o xefe da UME goza da condición de aforado. Nesta mesma liña, os maxistrados insisten en que «non é posible abrir unha causa penal con tal argumento, dado que suporía realizar unha investigación a un cidadán en razón simplemente de que alguén, o denunciante, así o quere». Esta información, confirmada por fontes próximas ao desenvolvemento dos acontecementos, subliña a importancia de manter unha perspectiva informada sobre o tema.

É importante destacar que este tipo de situacións non ocurren no baleiro. Os antecedentes históricos e o contexto socioeconómi