Os últimos acontecementos relacionados con Matías Umpierrez xeraron un intenso debate na opinión pública. Analistas e especialistas coinciden en sinalar que nos atopamos ante un punto de inflexión que podería marcar o rumbo dos próximos meses.
A complexidade do caso Umpierrez
Os detalles que emerxeron revelan unha situación complexa que require unha análise detallada. É imposible atrapar a Matías Umpierrez (Bos Aires, 1980), un artista que na súa tarxeta de visita podería detallar un senfín de ocupacións, todas elas destinadas a estudar como se relacionan os espectadores coa ficción.
‘Play’ é o título da obra -a medio camiño entre o espectáculo teatral, a performance e a instalación plástica- que estreará no Centro de Cultura Contemporánea Conde Duque, onde se poderá ver do 22 ao 24 e do 29 ao 31 de xaneiro. Rodeado dunha parafernalia de cables, máscaras, radiocasetes, bonecos, marionetas…, Matías Umpierrez explica que ‘Play’ é unha reflexión sobre o odio.
«Todo o meu traballo pensa en como nos relacionamos coa ficción, intéresame estudar a ficción e a historia da performatividade. Por iso hai pezas para un só espectador, outra que creei durante a pandemia, ‘Distancia’, unha peza con actrices en directo desde moitas cidades do mundo e en moitos idiomas…; o Museo da Ficción, un proxecto que fixen con Ángela Molina e con Robert Lepage… Os meus proxectos están sempre, dalgún xeito, na fronteira entre disciplinas».
«Eu vén do teatro -matiza-, porque nacín nel, creo nel. Porque aprendín todo desde o teatro e porque sentía que o teatro era o lugar onde era posíbel que eu fose artista. As outras artes son algo máis elitistas dalgunha maneira no acceso, e sentía que o teatro era a porta pola que podía entrar. O que a min me interesa é o ritual da ficción, e este é, por antonomasia, o teatro».
O teatro como fronteira e laboratorio
Define ‘Play’ como «unha investigación, en primeiro lugar, sobre a performatividade do odio nun momento en que nos gobernan a través do odio, ou que tratan de impulsar o odio como un modo de sentir que o pobo está presente odiando a alguén ou creando un inimigo, e iso levoume a desenvolver esta investigación».
Deu o salto a esta maneira persoal de entender o teatro cando dirixiu a súa primeira obra, ‘Novela’, «que falaba de cómo a televisión entra na vida das persoas para crear un modo de performatividade case familiar. Eu vén dunha familia migrante e a través da televisión aprendemos o que eran os arxentinos, así como moitas cousas sobre a vida, o amor, sobre as civilizacións… Aprendemos a través da ficción e a través das telenovelas -para min, un dos xéneros máis políticos e por iso considerado un xénero menor polas elites-; a telenovela, historicamente, entrou na vida das familias e educounas dunha maneira emocional».
Nesta obra, continúa Umpierrez, «articulábanse todas as preguntas que despois estiveron presentes no meu traballo». Pero sentiu que tiña que saír da sala teatral porque tiña preguntas «que correspondían tal vez, en certo sentido, ás artes plásticas».
O seu traballo como curador teatral e como director da área de teatro do Centro Cultural Rojas en Arxentina -«semellante ao Conde Duque, un centro experimental»- apoiouno na idea de querer traballar «nunha posición moi transdisciplinar». No seu estudo foi creando pezas que formaron parte do atrezo das súas obras: marionetas, máscaras…
Artesanía, tecnoloxía e discursos de odio
«Para min ese proceso da materialidade, que ás veces ten máis que ver coas artes visuais, empezou a levarme a entender que o que necesitaba non era
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.