Despois dunha xornada maratoniana de negociación que se prolongou ata altas horas do martes, os médicos de Atención Primaria desconvocaron a folga que mantiveran en Galicia. O acordo, pechado tras a segunda reunión en menos de 48 horas, inclúe melloras concretas nas axendas, no funcionamento dos Puntos de Atención Continuada (PAC) e na organización das gardas. En Ourense, unha das provincias máis afectadas, quedaron sen atenderse case 3.000 consultas durante a folga.
El pacto y cómo se alcanzó
A negociación que desembocou na desconvocatoria arrancou sobre a unha da tarde e prolongouse durante unha xornada maratoniana até que as partes rubricaron un acordo a última hora do martes. Fontes sindicais presentes nas conversas sinalaron que foi o compromiso sobre a programación de axendas e a reorganización das gardas o que permitiu desbloquear a situación. A Xunta, pola súa banda, aceptou abrir unha mesa de seguimento para trasladar á práctica as medidas pactadas en prazos concretos.
O sindicato O’Mega, principal impulsor da protesta, destacou a inclusión de medidas para reducir a sobrecarga diaria dos médicos de familia e para reforzar os PAC, uns servizos que, segundo os profesionais, soportaron a maior presión asistencial durante o conflito. A falta da publicación do texto íntegro do acordo, fontes achegadas ao gremio apuntan que se estabeleceron límites máis estritos nas axendas, criterios para reducir as consultas presenciais masificadas e reforzos puntuais nalgunhas plantillas.
Ourense emerxeu como o epicentro do impacto asistencial. Os centros de saúde e consultorios rurais viron canceladas ou aprazadas decenas de consultas cada día; o reconto provisional eleva a case 3.000 as citas afectadas na provincia durante o período de folga. O CHUO e varios PACs da provincia rexistraron un aumento sostido da demanda, con pacientes trasladándose aos servizos de urxencias ante a falta de atención primaria, segundo profesionais consultados.
Non é a primeira vez que a Atención Primaria galega enfronta convocatorias de protesta nos últimos anos. A precariedade de plantillas, as listas de espera e a dificultade para cubrir prazas en zonas rurais foron reclamacións reiteradas; nesta ocasión, a coincidencia de factores —acumulación de consultas, turnos saturados e un calendario de baixas e xubilacións— acendeu a chispa que levou á mobilización.
Antecedentes: una primaria tensionada por el territorio y las plantillas
Galicia, coa súa xeografía fragmentada e a súa poboación envellecida, presenta retos estruturais para a atención sanitaria de primeiro nivel. En provincias como Ourense, a dispersión demográfica e o envellecemento elevan a demanda sobre os centros de saúde rurais, onde a miúdo un único equipo atende a vastas áreas. Ese patrón traducíuse, durante anos, en prazas sen cubrir, contratos temporais prolongados e axendas que os propios médicos cualifican de “inhumanas”.
A crise da Primaria non nace hoxe: foise incubando entre recortes, reorganizacións e promesas de reforzo que, segundo os médicos, non sempre chegaron a traducirse en melloras palpables sobre o terreo. Por iso moitas das reclamacións do actual conflito retoman demandas históricas: reducir a ratio de pacientes por cupo, garantir reforzos nas gardas e dotar de estabilidade ás plantillas, en particular no medio rural. As autoridades sanitarias levan meses anunciando plans de reforzo; agora o reto será converter as medidas acordadas en resultados visibles para a cidadanía.
Repercusiones inmediatas y próximos pasos
A factura asistencial da folga xa é perceptible: saturación de urxencias hospitalarias, atrasos nas revisións e un volume acumulado
