Nun desenvolvemento que está a captar a atención de expertos e cidadáns por igual, o acoso cebase nos menores. Esta situación, que se desenvolve nun contexto de crecente interese mediático, promete ter implicacións significativas para diversos sectores da sociedade.
Unha realidade preocupante no sistema educativo
Os detalles que saíron á luz revelan unha situación complexa que require unha análise detallada. Tolo, lerdo, xordo… Que non cabe dúbida de que o acoso segue sendo unha das grandes asignaturas pendentes do sistema educativo español, pero cando se trata de escolares con algún tipo de discapacidade, a cifra dispare.
Así, segundo os últimos datos recollidos polo Consello Español para a Defensa das persoas con Discapacidade e/ou Dependencia (CEDDD), oito de cada dez menores recoñecen ter sido vítimas dalgunha forma de violencia escolar. Nos centros de educación ordinaria, ese porcentaxe pode superar mesmo o 90 por cento.
O acoso cara a estes alumnos con discapacidade pode manifestarse en befas pola súa forma de falar, camiñar, aprender… Tamén é habitual que se produza illamento dentro do grupo, agresións físicas ou acoso dixital a través de redes sociais e mensaxería instantánea.
En moitos casos, insisten desde o CEDDD, «a falta de apoios axeitados ou a escasa formación do profesorado agravan a situación». Segundo datos recentes, o risco de sufrir acoso diminúe ou increméntase, así mesmo, segundo o tipo de discapacidade.
As persoas con discapacidade física presentan unha taxa do 26,9 por cento; as de discapacidade intelectual, do 26,1 por cento, as de discapacidade visual, do 17,5 por cento; quen viven con unha enfermidade mental, do 15,4 por cento, e as de discapacidade auditiva, un 14,7 por cento.
O auge do ciberacoso e a falta de recursos
O problema, ao igual que ocorre co resto de escolares, non se limita á aula física. No contorno dixital, o ciberacoso adquiriu novas dimensións.
Segundo estudos recentes, no 14 por cento dos casos de ciberbullying xa se emprega intelixencia emocional para manipular imaxes ou suplantar identidades, o que multiplica o dano psicolóxico e social das vítimas.
Estas cifras, recalca Mar Ugarte, vicepresidenta do CEDDD, «son algo máis que estatísticas: representan infancias rotas, dereitos vulnerados e traxectorias educativas truncadas. E, no caso dos menores con discapacidade, o bullying adopta unha dimensión doblemente discriminatoria, porque non só se lles agrede polas súas diferenzas físicas, sensoriais ou intelectuais, senón tamén pola invisibilidade social que aínda pesa sobre a discapacidade».
Pola súa banda, apunta Mónica Mir, vicepresidenta de Bestbuddies España, «a soidade destes menores é unha das manifestacións máis devastadoras do acoso. A verdade é que o sistema educativo afronta estas situacións con recursos moi limitados. Os professores fano como poden», reflexiona.
Así o corrobora Javier Lastra, Decano do Colexio Oficial de Psicoloxía de Cantabria, para quen, desde a perspectiva clínica, «o profesorado ten un compromiso innegable coa educación, pero carece de ferramentas suficientes para afrontar situacións complexas».
Necesidade de protocolos e formación específica
Por iso, subliña Juan Cristobal Cabiedas Pedraza, xefe de Grupo do Plan director para a Convivencia e Mellora da Seguridade nos Centros Educativos e o seu Entorno, «é moi importante formar ao profesorado para detectar todas as formas de acoso. Non todo é violencia física e o acoso psicolóxico pode ser máis difícil de identificar».
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.