Análise: Cantos da Aurora de Priego de Córdoba, BIC

Os últimos acontecementos relacionados con cantos aurora priego córdoba, protexidos, xeneraron un intenso debate na opinión pública.

Analistas e especialistas coinciden en sinalar que nos atopamos ante un punto de inflexión que podería marcar o rumbo dos próximos meses.

Recoñecemento como Ben de Interese Cultural

Os detalles que xurdiron revelan unha situación complexa que require unha análise detallada.

O Consello de Goberno da Xunta de Andalucía aprobou o decreto polo que se inscriben como Ben de Interese Cultural (BIC), no Catálogo Xeral do Patrimonio Histórico Andaluz (CGPHA), coa tipoloxía de Actividade de Interese Etnolóxico, os cantos de la Aurora de Priego de Córdoba, «unha manifestación oral e musical de carácter popular con extraordinarios valores literarios, musicais, históricos, sociais e identitarios, que é expresión inmaterial da religiosidade popular e un patrimonio vivo», sinalou nunha nota.

Os cantos da Aurora constitúen unha tradición musical mantida polos Irmáns da Aurora, tamén coñecidos como os ‘auroros de Priego’, pertencentes á Venerable Irmandade de Nosa Señora María Santísima da Aurora e San Nicasio, que tódolos sábados pola noite percorren distintas rúas da localidade entoando cancións á Virxe da Aurora.

Tamén participan na procesión en honra á Virxe da Aurora, que se celebra o segundo domingo de setembro.

Esta agrupación, constituída por unha vintena de irmáns campanilleiros, protagoniza os cantos paralitúrxicos de devoción colectiva, coplas dedicadas á Virxe interpretadas por instrumentos de rondalla ao son de campaniñas, de aí que ao grupo de cuadrilleiros se lles dea o nome de campanilleiros.

Destas coplas en Priego existe un rexistro documentado de máis de 300, de grande calidade literaria e compostas por distintos autores, moitos deles anónimos entre os séculos XVII e XX.

A maioría destas coplas fan alabanzas e ruegos á Virxe na súa advocación da Aurora, pero a temática pode referirse tamén a conceptos teolóxicos, morais ou litúrxicos (Nadal, Paixón, Eucaristía), cuestións humanas (como a familia, a enfermidade ou a morte), santos, devocións, o inferno e o demo, fenómenos atmosféricos e episodios populares, estritamente locais.

Estes cantos, que serán protexidos baixo a figura de Ben de Interese Cultural -a maior figura de protección patrimonial-, «constitúen un dos principais elementos de identificación colectiva en Priego de Córdoba, ao marxe das identificacións simbólicas que unen á poboación en devocións particulares».

Esta manifestación de religiosidade popular está moi arraigada no sur da provincia de Córdoba, onde aínda perviven grupos de cuadrilleiros que cantan as coplas do Rosario ou cantos do Rosario da Aurora.

Elementos protexidos e valor simbólico

Como bens mobles vinculados a esta actividade protexeranse aqueles que están directamente relacionados coas prácticas dos irmáns da Aurora nos seus contextos rituales, especialmente, a ronda sabatina e as festas da Virxe.

Así, protegeranse obxectos de valor simbólico e utilitario como a talla da Virxe da Aurora, obra de José de Mora, de 1706, a colección de fanais da irmandade e a colección de instrumentos.

Esta información, confirmada por fontes próximas ao desenvolvemento dos acontecementos, subliña a importancia de manter unha perspectiva informada sobre o tema.