Peche nas tardes dos sábados nos centros de saúde galegos

O Servizo Galego de Saúde elimina a apertura en sábado de polo menos vinte centros de saúde repartidos por toda a comunidade. A decisión, que afecta a milleiros de pacientes, abre un novo fronte na atención primaria galega e esperta inquietude nos concellos máis pequenos.

A partir das vindeiras semanas, quen precise atención médica en fin de semana terá menos opcións e, para moitos, desprazamentos máis longos. O problema non é novo, pero agora agrávase. Que hai detrás deste axuste na sanidade galega?

De O Carballiño á Mariña: centros pechados en sábado

Abonda con dar un paseo pola provincia de Lugo para palpar as consecuencias. En localidades como Burela, veciños consultados por este medio lamentan que o peche dos seus centros de saúde en sábado lles obriga a desprazarse ata media hora en coche, cando antes podían resolver consultas menores ou urxencias leves sen saír da comarca. Non é un caso illado. Na zona de O Carballiño, Ourense, a noticia caeu como un xerro de auga fría entre asociacións veciñais e responsables municipais, que temen un repunte das urxencias hospitalarias pola falta de alternativas.

Segundo fontes institucionais, polo menos unha vintena de ambulatorios repartidos nas catro provincias deixarán de prestar servizo en sábado. A cifra fala por si soa se se compara coa situación de hai apenas un lustro, cando a apertura en fin de semana era unha rareza só en zonas moi rurais. Agora o mapa pinta distinto: a medida chega tanto á costa coma ao interior, a concellos de menos de 5.000 habitantes e a barrios periféricos de grandes cidades.

O argumento oficial: falta de profesionais e reorganización

As autoridades sanitarias galegas xustifican o cambio na necesidade de optimizar recursos. Un alto cargo do Sergas recoñece que a escaseza de médicos de familia e a dificultade para completar os cadros de persoal en atención primaria pesan moito na decisión. “Non hai mans suficientes para cubrir todas as quendas, e hai que priorizar”, explican fontes do sector.

Cómpre lembrar que o déficit de persoal sanitario non é exclusivo de Galicia, pero aquí a dispersión rural e o envellecemento da poboación multiplican o impacto. O peche dos sábados, aseguran desde a administración, obedece a criterios de eficiencia e a un intento de concentrar a demanda nos días laborables e nos puntos de atención continuada, os chamados PAC, que seguirán abertos.

Ese argumento, porén, atopa resistencia no ámbito local. Varios alcaldes consultados subliñan que o peche en sábado pode saturar os PAC e agravar a sensación de abandono nas zonas rurais. “Non semella casualidade que isto ocorra xusto cando máis falamos da España baleirada”, apunta un responsable municipal do sur de Lugo.

Impacto real: menos accesibilidade, máis presión hospitalaria

O certo é que o impacto inmediato da medida será unha menor accesibilidade para a cidadanía. En concellos como Sada ou Lalín, a poboación envellecida e con mobilidade reducida será a máis afectada. Para unha persoa maior con diabetes ou hipertensión, acudir ao centro de saúde o sábado para unha cura ou unha receita era unha rutina. Agora, a opción será agardar ao luns ou desprazarse a un PAC que, nalgúns casos, está a máis de 20 quilómetros.

Fontes médicas consultadas advirten do risco de que pequenos problemas de saúde se agraven pola demora na atención, o que podería traducirse nun incremento de visitas ás Urxencias hospitalarias. No CHUAC da Coruña, por exemplo, xa se notou no último ano un lixeiro aumento de consultas durante as fins de semana coincidindo con peches puntuais en centros periféricos.