Cirurxiáns galegos plantan ao Sergas e as listas de agarda dispáranse

Un número inédito de cirurxiáns do sistema público galego decidiu deixar de realizar horas extraordinarias. A manobra, que busca presionar á administración sanitaria, ameaza con facer saltar polos aires unhas listas de espera cirúrxica que xa superan os 47.000 pacientes. A situación, segundo fontes hospitalarias, é crítica en áreas como Vigo, A Coruña e Santiago.

Cirurxiáns ao límite: o pulso ao Sergas

Poucas veces o clima nos hospitais galegos fora tan tenso. Un alto cargo municipal na área sanitaria de Ourense resúmeo así: “A corda está a piques de romper”. A raíz do conflito é clara. Os cirurxiáns, esgotados pola sobrecarga de traballo e a falta de incentivos, decidiron renunciar en masa ás peonadas, esas horas extra vespertinas que permitían operar a centos de pacientes fóra do horario habitual.

O movemento non é improvisado. Hai meses que os profesionais viñan advertindo do desgaste e da escasa resposta do Sergas ás súas reivindicacións. Agora, a renuncia fíxose efectiva en varios complexos hospitalarios, con consecuencias inmediatas: ducias de intervencións aprazadas e un incremento constante de persoas agardando por unha operación.

En hospitais como o do Meixoeiro ou o CHUAC, a axenda cirúrxica apenas dá para cubrir o urxente. O resto, á cola. Demasiado tempo. Unha fonte sindical afirma que o problema non é puntual, senón estrutural, e sinala que a falta de relevo xeracional agrava a sobrecarga dos equipos actuais.

Listas de espera en máximos históricos

O dato é demoledor: máis de 47.000 galegos agardan por unha operación. A cifra, recollida polo propio Sergas, supón o peor rexistro da última década. Se ben a pandemia xa golpeara os tempos de espera, o actual conflito interno ameaza con deixar esa crise nunha anécdota.

Non é menor o dato de que, nalgunhas especialidades, a demora media achégase xa aos seis meses. Traumatoloxía, oftalmoloxía e cirurxía xeral son os tres servizos máis afectados, segundo fontes hospitalarias. Abonda con pasear polos corredores do hospital de Montecelo, en Pontevedra, para escoitar a mesma queixa: “Hai pacientes que levan case un ano agardando por unha prótese”.

A Xunta insiste en que a situación é “transitoria” e asegura que se está a negociar cos equipos médicos. Porén, distintas voces do sector sanitario advirten dunha espiral difícil de reverter a curto prazo. “O tapón xa está aquí”, apunta un responsable do sector en Lugo.

O precedente: anos de presión e falta de incentivos

Cómpre lembrar que as peonadas xurdiron como un parche para aliviar as demoras cirúrxicas a finais dos anos noventa. Dende entón, o Sergas recorreu de forma sistemática á boa vontade e ao compromiso dos cirurxiáns para manter a raia as listas de espera. Agora, coas plantillas mermadas e o envellecemento dos profesionais, a fórmula parece esgotada.

A recente vaga de xubilacións tampouco axuda. En comarcas como O Salnés e Barbanza, varios quirófanos reduciron a súa actividade por falta de especialistas. Unha persoa informada sobre a situación recoñece que moitos cirurxiáns novos prefiren buscar emprego fóra de Galicia ou mesmo do sistema público, onde as condicións laborais resultan máis atractivas.

Tampouco pasou desapercibido o feito de que, nos últimos anos, o volume de cirurxías privadas medrou un 15% na comunidade. Un dato que, para algúns, ilustra o desvío de pacientes desesperados ante as demoras na pública.