Colapsa a torre medieval de Aez e cae gran parte do muro norte, BIC

A tarde do 18 de marzo quedou marcada polo derrube parcial da antiga torre de Aez, no núcleo de Camoira, cando se veu abaixo boa parte do único lienzo que aínda permanecía en pé. Os veciños alertaron ao observar o desplome na fachada norte: o ventanal, que conservaba un escudo e restos do almenado, quedou practicamente destruído.

O derrube e a alarma veciñal

Foron moradores do propio núcleo os que deron a voz de alarma ao ver que o muro se derrubaba. En cuestión de minutos a fachada norte, que ata agora mantiña o ventanal cadrado e o escudo dos Castro e Gayoso, perdeu máis da metade da súa superficie visible. Testemuñas describen como as pedras rodaron ata a base da rocha sobre a que se asenta a torre, unha elevación natural que no pasado acolleu a fortificación duns 10 metros de altura.

A construción está catalogada como Ben de Interese Cultural, pero ubícase nunha propiedade privada, o que complica a intervención inmediata. A Consellería de Cultura anunciou descoñecer o derrube e recordou que, por tratarse dun inmoble privado, corresponde ao titular conservar, manter e custodiar o monumento. Esa resposta oficial engade tensión: para os veciños e para quen segue a penosa secuencia de perdas patrimoniais na provincia, a sensación é que a protección legal non sempre se traduce en conservación efectiva sobre o terreo.

Aínda que a torre levaba anos en ruínas e só quedaba en pé un lienzo, o desplome provoca unha perda notable do perfil histórico do lugar. O ventanal, ata agora identificado pola súa forma cadrada e polo escudo nobiliario, quedou reducido a un contorno imperceptible; o que queda, segundo os veciños, permite intuir aínda a silueta orixinal pero tamén evidencia a fragilidade dun monumento que non recibiu a atención necesaria.

Un patrimonio privado e frágil: historia e ameazas

A torre de Aez non é un simple reclamo arquitectónico illado. No seu momento exercía xurisdición sobre parroquias como Camoira, Cotá, Outeiro, Serén e Vilalbite, territorios que hoxe se reparten entre os concellos de Lugo, Friol e Outeiro de Rei. A súa presenza na comarca remite a unha época de señoríos e demarcacións que teceron boa parte da toponimia e da paisaxe rural galega. A torre, erixida sobre rocha e visible desde varios puntos do entorno, servía como referencia física e simbólica dese pasado.

Non é a primeira alarma por derrubes de bens deste tipo na provincia. Hai pouco máis dun mes a torre de Torés, en As Nogais, sufriu o seu maior desprendemento en anos e organizacións como Patrimonio dos Ancares e a Asociación Veciñal de Torés levan tempo alertando do mal estado da fortaleza. Os precedentes amosan un patrón: construcións con protección administrativa que, con todo, permanecen en situación de abandono ou de conservación insuficiente, moitas veces pola titularidade privada e pola falta de recursos para intervencións complexas.

A cuestión non é só estética ou turística. A caída de elementos construtivos plantea riscos inmediatos para a seguridade de quen reside arredor destas ruínas, e sinala a erosión da memoria colectiva. Que un escudo nobiliario, unha saetera ou un ventanal gótico desaparezan baixo os cascotes equivale, en termos patrimoniais, a unha amputación de sinais que axudan a comprender a evolución da provincia.