Na tarde do pasado venres, unha densa columna de fume ergueuse sobre a parroquia de Herbón, no municipio coruñés de Padrón, ata facerse visible desde puntos tan distantes como Santiago de Compostela, a comarca de Barbanza e mesmo a cidade de Pontevedra. Non se trataba dunha fogueira controlada nin dunha práctica agrícola; era un incendio forestal que, en cuestión de minutos, puxo en marcha un dos operativos de extinción máis complexos que se lembran na zona durante esta primavera.
A resposta institucional non se fixo agardar. A Consellería de Medio Rural activou un despregamento que incluía catro helicópteros e dous avións de carga en terra, unha flota aérea capaz de lanzar centos de litros de auga e retardante sobre as lapas. En terra, o dispositivo completouse con nove brigadas especializadas, cinco motobombas, oito axentes forestais e unha pa retroescavadora para abrir cortalumes de urxencia. Un total de máis de sesenta efectivos traballando nun mesmo obxectivo: evitar que o lume alcanzase vivendas e zonas de cultivo. Segundo fontes do operativo, a rápida actuación impediu que as lapas se estendesen a áreas de maior valor ecolóxico, aínda que a superficie afectada aínda non foi cuantificada de forma oficial.
O que a simple vista puido parecer un incidente illado é, en realidade, a constatación dun problema estrutural no monte galego. Cada verán, e cada vez con maior frecuencia na primavera, os incendios forestais golpean unha comunidade que viu como as súas paisaxes tradicionais —os prados, os soutos de ribeira, os bosques de carballos e castiñeiros— se transforman en pasto das lapas. Pero máis alá do drama puntual, a resposta do 12 de xuño en Padrón revela unha evolución positiva na capacidade de reacción da Xunta, que soubo combinar medios aéreos e terrestres nun dispositivo coordinado desde o Centro de Atención de Emerxencias (CAE) 112.
Unha loxística milimétrica baixo presión
Non é casualidade que a columna de fume se divisase desde tres provincias: a orografía do val do Ulla, coas súas pendentes e masas forestais continuas, favorece a rápida propagación das lapas cuando sopra vento de compoñente sur. Nestas circunstancias, a ventá crítica para a extinción redúcese ás primeiras dúas horas. Os medios aéreos, con base en aeroportos e heliportos da rede autonómica, poden actuar en menos de trinta minutos desde a alerta. Os helicópteros, con helibalde acoplado, realizan descargas precisas; os avións, con maior autonomía, cobren as zonas máis extensas. A pa retroescavadora, pola súa banda, encárgase de crear liñas de defensa no terreo cando o lume avanza de forma irregular.
O operativo de Padrón é un exemplo desta cadea de decisións rápidas: mentres os medios aéreos atacaban o fronte principal, as brigadas terrestres despregaban mangueiras e ferramentas manuais nos flancos. Os axentes forestais, co seu coñecemento do terreo, guiaban as motobombas por pistas forestais que só eles coñecen. Todo iso baixo a presión dun fume que, a media tarde, se elevaba como unha columna de advertencia para os veciños das parroquias próximas.
Galicia e a recorrencia do lume: máis alá da extinción
Pero reducir a análise á xestión da emerxencia sería simplificar un problema que afunde as súas raíces no abandono rural, a falta de xestión forestal sostible e, cada vez máis, os efectos do cambio climático. Galicia é unha das comunidades autónomas con maior superficie forestal de España, pero tamén unha das que sofre máis incendios, tanto intencionados como por neglixencias. A orografía, a abundancia de matogueira e a existencia de minifundios forestais dificultan a prevención. E aínda que a Xunta incrementou nos últimos anos a dotación de medios, o número de hectáreas queimadas segue dependendo en gran medida das condicións me
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.