Dúas mulleres, na vintena, presentáronse este mes nas Urxencias do Hospital Universitario Lucus Augusti (HULA) alegando molestias non relacionadas cun embarazo e acabaron dando á luz nas mans do persoal sanitario. Ambos episodios, separados por poucas semanas, volveron chamar a atención sobre un fenómeno que as matronas da provincia describen como pouco habitual para o gran público mais relativamente frecuente na práctica clínica: o embarazo que pasa inadvertido ata o parto.
Como se desenvolveron os partos sorpresa en Lugo
Segundo relatan profesionais que atenderon os episodios, as dúas mulleres chegaron ao HULA con queixas que en principio non suxerían unha xestación avanzada: dor abdominal, sangrados ou molestias dixestivas. Nun dos casos a paciente consultou por aquilo que pensaba que era unha afección gástrica; no outro, por unha dor intensa que atribuía a outras causas. Foi na exploración e na comprobación de contraccións cando o equipo de Urxencias determinou que ambas estaban de parto.
As embarazadas, de pouco máis de vinte anos, non foran sometidas a controis prenatais e descoñecían por completo que levaban semanas ou meses xestando. Á falta de confirmación oficial sobre o estado neonatal dos bebés nos partes remitidos polo hospital, as fontes consultadas sinalan que os partos foron asistidos con normalidade por matronas e obstetras do centro. Nos hospitais comarcais, habilitados para dar resposta urxente, os equipos están afeitos a xestionar situacións imprevistas, pero este tipo de ingreso sempre provoca sorpresa entre os profesionais e a propia familia.
Unha matrona con décadas de exercicio na provincia resúmeo con crueza:
«Vemos un caso deste tipo ao mes.»
A frase non pretende restarlle gravidade ao feito, senón poñelo en perspectiva. Para unha plantilla afeita a partos programados e seguimentos rutinarios, atoparse cunha muller que chega de improviso ao paritorio obriga a activar protocolos que van desde a atención obstétrica inmediata ata o apoio psicosocial posterior, en colaboración coa Atención Primaria.
Por que é posible non percibir un embarazo ata o último momento
A medicina ofrece varias explicacións para estes casos. Un motivo frecuente é o sangrado de implantación ou perdas intermitentes que a muller interpreta como regras irregulares. Cando os ciclos son xa espontaneamente variables —algo común na perimenopausa ou en mulleres con antecedentes de ciclos irregulares— a ausencia puntual de menstruación pode non chamar a atención.
Os cambios físicos e hormonais tampouco maniféstanse igual en todas as persoas. En mulleres con sobrepeso ou con problemas dixestivos crónicos, a sensación de inchazo, o aumento de volume abdominal ou os episodios de náuseas poden confundirse con molestias habituais. A isto engádese, nalgúns casos, unha actitude de negación fronte á posibilidade de embarazo: medo, antecedentes traumáticos ou problemas de saúde mental poden levar a minimizar ou reinterpretar sinais que para outras persoas serían evidentes.
Os profesionais consultados traen tamén á colación casos en mulleres que xa foron nais e coñecen a sintomatoloxía; incluso entre elas prodúcense embarazos «silenciosos». Un médico de Familia lembra ter palpado unha masa abdominal e, ante a sorpresa, confirmar por ecografía a presenza dun feto coa cabeza na cavidade pélvica. «Non o podía crer cando llo dixemos», comentan as matronas, que subliñan que non todos os partos sorpresa chegan a Urxencias xa en dilatación; algúns detéctanse días ou semanas antes, cando a paciente consulta por molestias inespecíficas.
Riscos, detección e a rede sanitaria galega
Que un embarazo chegue a termo sen controis implica riscos engadidos: ausencia de cribados, descoñecim