Edificios en abandono: un risco latente para a seguridade cidadá en Galicia

O abandono inmobiliario, un problema social de fondo

Moitos municipios galegos conviven dende hai anos co deterioro de antigos inmobles que, tras perder a súa función orixinal, quedaron á mercé do tempo e do esquecemento. O recente achado dun cadáver no interior dun edificio desocupado na localidade lucense de Cervo volveu poñer enriba da mesa os perigos inherentes a estes espazos, onde a ausencia de mantemento e vixilancia pode convertelos en focos de inseguridade e de sucesos inesperados.

Perigos ocultos tras as fachadas baleiras

A existencia de edificacións en desuso non é un fenómeno illado en Galicia. Numerosos baixos, fábricas e vivendas permanecen sen actividade, o que facilita a proliferación de actos vandálicos, ocupacións irregulares e, en ocasións, accidentes fatais. As forzas de seguridade vense obrigadas a intervir periodicamente nestes lugares, que a miúdo se converten en escenario de feitos que conmocionan á opinión pública.

Un responsable municipal consultado explica que o control sobre este tipo de propiedades resulta complexo: «En moitos casos, nin sequera se localiza facilmente aos titulares dos inmobles». Esta situación complica a toma de medidas preventivas e deixa á administración coas mans atadas en materia de seguridade e salubridade.

A resposta institucional e veciñal: entre a preocupación e a impotencia

As reaccións ante episodios como o sucedido en Cervo oscilan entre o estupor e a demanda de solucións. Os residentes destas zonas, afeitos a convivir con edificacións en ruínas, expresan a súa inquedanza pola falta de intervencións eficaces. As asociacións veciñais reclaman un maior esforzo das autoridades para identificar os inmobles en situación de abandono e esixir aos propietarios a súa rehabilitación ou, no seu defecto, a demolición controlada cando o risco así o aconselle.

«Non queremos que os nosos barrios se convertan en lugares inseguros», resume un dos voceiros veciñais, que insiste na necesidade de políticas activas para recuperar estes espazos ou, cando menos, impedir que se transformen en focos de problemas.

Antecedentes e paralelismos: un fenómeno que transcende o local

Este tipo de achados, aínda que impactantes, non son exclusivos de Galicia. Outras comunidades sufriron situacións semellantes, como a aparición recente dun cadáver nunha praia asturiana. En ambos os casos, máis alá dos detalles concretos de cada suceso, repítese un patrón: a contorna degradada favorece feitos lutuosos que se poderían evitar cunha xestión máis activa do patrimonio inmobiliario abandonado.

Expertos en seguridade urbana sinalan que a prevención pasa pola detección temperá destes espazos e a colaboración entre propietarios, administración e corpos policiais. Sen un compromiso real e conxunto, advirten, resulta difícil reverter a tendencia ao deterioro e ao aumento dos riscos asociados.

Implicacións para a política local e a sociedade galega

O impacto destes feitos vai máis alá do suceso puntual, pois afecta á percepción de seguridade colectiva e ao atractivo das localidades afectadas. A existencia de edificios abandonados pode desincentivar a chegada de novos veciños, danar a imaxe do municipio e complicar o desenvolvemento de proxectos urbanísticos ou sociais que requiren de espazos seguros e habitables.

A presión social sobre os responsables públicos medra ante a evidencia de que os inmobles en desuso non só son un problema visual ou de conservación, senón tamén un risco real para a convivencia. Neste sentido, a cooperación entre administracións, a axilización dos trámites legais e a dotación de recursos para a recuperación destes espazos resultan imprescindibles.