As intensas chuvias dos últimos meses puxeron contra as cordas a principal despensa de berberecho de Galicia. A ría de Noia, epicentro da actividade marisqueira, afronta unha situación límite cunha alarmante caída das capturas e un futuro incerto para centos de familias. O temporal non só desbordou os cauces fluviais, senón que tamén ameaza con afogar un modo de vida tan antigo como a propia costa galega.
Un ano negro para o marisqueo en Noia
Quen pase polo peirao de Testal estes días nótao no ambiente: menos bulicio, menos redes tendidas, máis miradas preocupadas. Tras un outono e un inverno especialmente chuviosos, o berberecho desapareceu dos bancos marisqueiros na ría de Muros-Noia. En vez das habituais mareas produtivas, os mariscadores regresan á casa coas mans case baleiras. «Nunca se viu cousa igual», lamenta un responsable do sector, que lembra que noutras ocasións o berberecho se recuperaba tras as chuvias, pero agora o dano parece moito maior.
As cifras falan por si soas: en apenas unhas semanas, a produción caeu en picado. Se hai un ano se extraían toneladas deste molusco bivalvo, agora as lonxas apenas reciben caixas. Os datos oficiais aínda non se pecharon, pero a sensación xeral é de desastre. O berberecho representa o principal sustento para moitas familias da comarca do Barbanza e, en menor medida, para outras zonas da costa galega. Porén, a campaña dase practicamente por perdida incluso antes da primavera.
A chuvia e os ríos, inimigos inesperados
A clave, segundo explican fontes municipais e expertos en bioloxía mariña, está na auga doce. O exceso de precipitacións provocou unha entrada masiva de caudais fluviais na ría, alterando por completo o equilibrio salino necesario para que o berberecho prospere. Abonda con mirar as desembocaduras do Tambre ou do Traba para comprobar o efecto devastador das crecidas: augas turbias, arrastre de lodos e unha baixada drástica da salinidade.
Difícil atopar precedentes tan graves. Aínda que a meteoroloxía sempre condicionou o ciclo marisqueiro, esta vez a combinación de chuvias persistentes e temperaturas suaves foi letal para as crías e para os exemplares adultos. O berberecho, pouco resistente aos cambios bruscos, non puido adaptarse. Os mariscadores veteranos lembran outras tempadas duras, pero coinciden en que a magnitude da mortaldade actual non ten comparación.
A ninguén se lle escapa outro factor: a presión humana sobre o entorno. O arrastre de residuos urbanos e agrícolas, sumado ás chuvias, incrementou a materia orgánica en suspensión, dificultando aínda máis a supervivencia do bivalvo. Os técnicos advirten que a recuperación requirirá non só mellores condicións meteorolóxicas, senón tamén unha xestión ambiental máis estrita.
Impacto social e económico: unha cadea de consecuencias
Non é menor o dato: na ría de Noia traballan oficialmente máis de mil mariscadores, moitos deles mulleres, que dependen do berberecho para soster a economía familiar. A caída das capturas repercute directamente nos ingresos das confrarías, no emprego local e mesmo nos mercados de abastos de Santiago ou A Coruña, onde o berberecho constitúe un produto estrela. Restaurantes e conserveiras tamén senten o golpe: a materia prima escasea e os prezos dispáranse.
As administracións galegas activaron liñas de axuda, pero varios representantes do sector consideran que as medidas chegan tarde e resultan insuficientes. «A situación é crítica», admiten fontes vencelladas ás confrarías, que piden máis axilidade e unha maior implicación por parte da Xunta. Na última asemblea celebrada en Porto do Son, o ambiente era tenso e a incerteza, máxima.
Poucas veces o marisqueo local se tiña visto
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.