O deputado do BNG no Congreso, Néstor Rego, rexistrou esta semana unha batería de iniciativas para instar ao Goberno central a transferir á comunidade autónoma a titularidade e a xestión do Pazo de Meirás, despois de que o Tribunal Supremo confirmase a titularidade pública do inmoble. A petición pretende que o pazo pase «definitivamente ao pobo galego» e se converta nun espazo dedicado á memoria histórica e democrática.

Qué solicita el BNG y por qué

A iniciativa nacionalista vai máis alá da mera cesión formal: esixe garantías explícitas sobre o uso, a financiación e a participación cidadá na xestión. O BNG reclama que a transferencia se articule de modo que a xestión quede «desde Galicia para Galicia», coa implicación das entidades memorialistas que, segundo Rego, foron decisivas na recuperación do ben. Entre as prioridades figura a restauración documental, a apertura ao público e a posta en marcha de programas educativos que expliquen a historia de espolio e represión ligada ao pazo.

Rego advertiu que recuperar a titularidade pública non pode entenderse como un fin en si mesmo. «Non chega con recuperar a titularidade pública, é necesario asegurar un uso coherente coa historia de espolio e represión que representa este espazo», recalcou no seu escrito ao Congreso, reclamando ademais compromisos orzamentarios claros para garantir a sustentabilidade de calquera proxecto que se plantexe.

CONTENIDO PATROCINADO

Salado Golf & Beach Resort

Descubre la oportunidad de inversión más exclusiva del Caribe. Villas de lujo con retorno garantizado del 12% anual en Punta Cana.

Conoce más →

«É o momento de dar un paso adiante e garantir que o Pazo de Meirás sexa xestionado desde Galicia para Galicia, como un verdadeiro lugar de memoria democrática»

Outra das reclamacións que incorpora a iniciativa é a esixencia de que o Estado persiga xudicialmente o cobro dunha indemnización á familia Franco pola apropiación do pazo. Rego critica que sería «incomprensíbel» que os herdeiros recibisen compensacións económicas tras a sentenza que declara a titularidade pública e subliña a necesidade de reparar á sociedade galega polo que o BNG cualifica de apropiación indebida.

Antecedentes y simbología en Galicia

O Pazo de Meirás, situado no concello de Sada, moi próximo á cidade da Coruña, é un dos símbolos máis polémicos do legado franquista en Galicia. Durante décadas foi utilizado como residencia vinculada á familia de Francisco Franco e foi obxecto dunha longa batalla xudicial e social que alcanza agora un novo capítulo tras a resolución do Tribunal Supremo. As mobilizacións de veciños, historiadores e asociacións memorialistas marcaron o ritmo desa reclamación pública, que o BNG presenta como froito da presión cidadá.

Na comunidade existe unha sensibilidade particular sobre este tipo de bens. Galicia, coa súa historia de emigración, represión e memoria local, viviu debates semellantes arredor de monumentos e espazos cargados de simbolismo. A petición do Bloque enmárcase nesa sensibilidade: non se trata unicamente de custodiar un edificio senón de transformar un vestixio do pasado nun recurso público, didáctico e accesible, que explique con rigor as circunstancias históricas e a violencia institucional vinculada ao franquismo.

A discusión sobre o modelo de xestión tamén remite a experiencias nacionais nas que bens relacionados co franquismo foron reconvertidos en centros documentais ou museísticos. Para o BNG, a fórmula idónea sería unha transferencia que habilitase a creación dun consorcio público onde participasen a Xunta, os concellos e, de maneira destacada, as entidades memorialistas e a sociedade civil galega.

Repercusiones políticas y pasos siguientes

A iniciativa do Bloque plantea varias tensións políticas. En primeiro lugar, obriga ao Goberno central a pronunciarse sobre a fórmula