Pedro Sánchez anunciou esta semana un paquete de choque composto por oitenta medidas e unha dotación de 5.000 millóns de euros que xa figura no Boletín Oficial do Estado. A maioría das normas entran en vigor de forma inmediata, tras a súa publicación no BOE o 21 de marzo de 2026, e o Executivo levareinas proximamente ao Congreso para a súa convalidación. O eixe máis visible é a redución do IVA en produtos enerxéticos —de 21% ao 10% na electricidade e noutros subministracións—, unha rebaixa deseñada para alixeirar a factura de fogares e empresas ante a crise derivada do conflito en Irán.
Medidas publicadas e aplicación inmediata
O paquete aprobado nun Consello de Ministros extraordinario inclúe medidas sobre enerxía, transporte, vivenda e axudas directas ao combustible. A rebaixa do IVA sobre a electricidade, o gas e os carburantes, así como sobre pellets e briquetas, é a que terá maior impacto no consumo doméstico e nas actividades económicas intensivas en enerxía. O Goberno optou por unha fórmula de alcance amplo e de aplicación inmediata, coa intención de que o alivio chegue canto antes ás facturas que reciben os consumidores.
Ademais da rebaixa fiscal, o plan contempla axudas directas aos prezos do combustible e liñas de apoio específicas para sectores vulnerables: transporte de mercadorías, agricultura e pesca. Estas últimas aparecen como prioritarias no texto porque sofren custos enerxéticos elevados que repercuten rapidamente nos prezos finais. Segundo fontes do Executivo, a idea é que as medidas sexan temporais e revisables en función da evolución do mercado e da situación xeopolítica.
O BOE especifica que a eficacia dalgunhas destas medidas dependerá da colaboración coas comunidades autónomas e cos concellos, que terán marxe para instrumentar parte das axudas. Á falta de confirmación oficial sobre os prazos concretos de cada liña, o paquete fiscal e as axudas procedentes do fondo de 5.000 millóns comezarán a despregarse nas próximas semanas, con carácter retroactivo á data de publicación nalgúns casos.
O Executivo prevé que parte dos recursos vaian dirixidos a protexer á poboación máis vulnerable e a pemes e autónomos. Non obstante, fontes achegadas á negociación admiten que a distribución exacta dese montante requirirá ampliacións orzamentarias e axustes contables ao longo do exercicio.
Por que Galicia está especialmente atenta
En Galicia a sensibilidade ante as subidas de prezos enerxéticos ten rostro propio: as flotas pesqueiras, con base en portos como Vigo e A Coruña, consumen combustible en volume e sofren de primeira man a subida do gasóleo; as estufas de pellets e as briquetas alimentan calefaccións en zonas rurais de Ourense ou Lugo onde a rede de gas natural non chega; e a industria conserveira, tradicional na ría de Arousa, opera con procesos que intensifican a factura enerxética. Por iso as medidas anunciadas seguironse con particular interese por concellos e sectores produtivos galegos.
Ao contrario de comunidades con maior implantación de gas natural, Galicia arrastra unha dependencia relativa de combustibles líquidos e de biomasa para a climatización, o que converte a rebaixa do IVA sobre pellets e briquetas nunha medida con impacto tangible en miles de fogares. Ademais, o sector do transporte pesqueiro, con viaxes que poden prolongarse varios días, é particularmente sensible a calquera reducción no prezo do combustible.
Non é a primeira vez que Madrid activa instrumentos de apoio ante unha crise enerxética; durante a pandemia e nos episodios de 2022 xa se aplicaron descontos e tarifas especiais. A experiencia previa, non obstante, amosa que as medidas temporais alivian a curto prazo pero adoitan esixir complementos es
